De Kavli-prijs geldt, naast de Nobelprijs, als een van de hoogste onderscheidingen in de wetenschap en wordt elke twee jaar uitgereikt door de Norwegian Academy of Science and Letters. De winnaars krijgen een gouden medaille en een gedeelde prijs van een miljoen Amerikaanse dollar. De prijs wordt uitgereikt door een lid van de Koninklijke familie van Noorwegen tijdens de Kavli-prijsweek in september 2026 in Oslo.
De Melkweg werd altijd gezien als een relatief onveranderlijk spiraalstelsel. Het onderzoek van Helmi en haar collega’s heeft dat beeld fundamenteel veranderd. Door de bewegingen en eigenschappen van miljoenen sterren te analyseren, ontdekten zij de overblijfselen van kleinere sterrenstelsels die in het verre verleden door de Melkweg zijn opgeslokt.
Deze zogenoemde ‘sterrenstromen’ vormen fossiele sporen van kosmische botsingen die in het verleden hebben plaatsgevonden. Op deze manier bieden sterrenstromen een gedetailleerd overzicht van de fusiegeschiedenis van het sterrenstelsel.
Een van Helmi’s meest invloedrijke bijdragen was de ontdekking van Gaia-Enceladus, een groot sterrenstelsel dat ongeveer tien miljard jaar geleden met de jonge Melkweg botste.
Helmi’s onderzoek heeft niet alleen inzicht gegeven in het verleden van de Melkweg, maar biedt ook nieuwe mogelijkheden om de verdeling van ‘donkere materie’ te onderzoeken: een onzichtbare vorm van materie die ongeveer 85 procent van alle materie in het heelal uitmaakt, maar waar nog weinig over bekend is.
“Deze prijs is een prachtige erkenning voor jarenlang internationaal onderzoek naar de geschiedenis van ons sterrenstelsel,” zegt Helmi. “Dankzij missies zoals Gaia [een grote ruimtetelescoop die tussen 2013 en 2025 observeringen en metingen heeft gedaan en daardoor de Melkweg een stukje beter in kaart heeft gebracht] kunnen we de Melkweg steeds beter lezen als een historisch archief van gebeurtenissen die miljarden jaren geleden hebben plaatsgevonden.”
