Door Merle van der Horst
Over vier jaar verdwijnt de baan van journalisten, als je de nieuwe Baanzekerheid Scanner moet geloven. De risicoanalyse is vrij hoog: 78 van de 100 punten. Nieuwsberichten schrijven, video’s maken, bronnen analyseren: AI kan het allemaal.
Maar er is hoop. “De creatieve en diepgravende onderzoeksjournalistiek, met unieke invalshoeken en menselijke empathie bij interviews, zal echter trager worden overgenomen”, staat er in de analyse. Toch is het toekomstbeeld niet rooskleurig.
Volgens Fokkema is het niet de bedoeling om mensen te shockeren. Integendeel. Het platform moet juist een discussie starten: hoe veranderen banen door de ontwikkelingen in AI? En hoe willen we daarmee omgaan?
Dat AI een grote impact heeft op de banenmarkt, is zeker. Uit recent onderzoek van het World Economic Forum blijkt dat door AI en robotisering in 2030 slechts een derde van alle werkzaamheden door mensen wordt uitgevoerd. Het is dus niet gek dat veel werkenden zich zorgen maken over de toekomst van hun baan.
Baanzekerheid Scanner
De Baanzekerheid Scanner werkt als volgt. De gebruiker vult een functietitel, sector en beschrijving van de werkzaamheden in op de website. Vervolgens rolt er met een druk op de knop een analyse uit. Een bankier is zijn leven niet zeker met een risicoscore van 78 punten: deze baan verdwijnt over circa vijf jaar. Yogadocenten zijn veilig: met een score van 20 punten kan AI (vooralsnog) geen ‘neerwaartse hond’ voordoen in een yogastudio.
De tool geeft ook een aantal suggesties (‘betrokken technologieën’) voor AI-toepassingen die van pas kunnen komen binnen de ingevoerde baan. Zo kunnen mensen voorsorteren op de veranderingen die AI mogelijk binnen hun werkzaamheden teweegbrengt.
De antwoorden worden gebaseerd op openbare bronnen, vertelt Fokkema. Alle informatie die de generator gebruikt, is op het internet te vinden. De Baanzekerheid Scanner geeft dus meer een mogelijke richting aan waar AI naartoe beweegt. Het is koffiedik kijken, geeft hij toe. Maar vanuit zijn werk ziet hij dat AI nu al een grote impact heeft op veel verschillende banen.
Grote impact
De mensen van DataNorth helpen bedrijven met de inzet van AI. Fokkema ziet dat werknemers daar verschillend mee omgaan. “De een ziet dat alles verandert en wil grip houden, terwijl de ander denkt dat zijn baan helemaal niet verandert”, vertelt hij. Maar de invloed van AI is nou eenmaal niet te ontkennen. “Daarom is het belangrijk dat mensen in gesprek gaan over AI en over zaken zoals ethiek. Wat willen we wel en niet automatiseren?”
De reacties op de lancering van de Baanzekerheid Scanner zijn verdeeld: “Mensen denken dat we proberen te shockeren”, zegt Fokkema. “Maar dat is juist niet de intentie. We willen juist een beeld schetsen van wat mogelijk is.”
