De trend is zichtbaar in het aankoopgedrag. Een loopband voor onder een bureau bestellen gebeurt steeds vaker, als onderdeel van een bewustere aanpak van de eigen werkplek. Niet als vervanging van sport, maar als manier om de werkdag minder sedentair te maken.
Thuiswerkers zitten het langst
Het CBS-rapport, opgesteld door onderzoekers Suzanne van Bronswijk en Willem Gielen, laat zien dat thuiswerkers gemiddeld 6,3 uur per werkdag zitten. Collega’s die altijd op locatie werken, komen gemiddeld op 3,0 uur per dag. Het verschil is bijna een factor twee. Hybride werkers zitten daar tussenin, maar ook zij overschrijden ruimschoots de grens waarbij gezondheidsrisico’s oplopen.
TNO noemde Nederland al in 2024 Europees kampioen zitten. Als verklarende factoren worden de toename van beeldschermwerk en de groei van hybride werken aangewezen. Werknemers in ICT-beroepen en administratieve functies zitten het langst: gemiddeld meer dan zeven uur per werkdag.
Wat langdurig zitten met je lichaam doet
Het CBS noemt in zijn rapport een reeks gezondheidsrisico’s van langdurig zitten, gebaseerd op internationaal gepubliceerd onderzoek. Daarin worden verhoogde kansen op hart- en vaatziekten, diabetes type II, bepaalde vormen van kanker en depressieve klachten beschreven. De onderzoekers verwijzen onder meer naar studies van Patterson (2018), Hermelink (2022) en Zhou (2023).
Dichterbij huis deed het RIVM in februari 2023 onderzoek naar de gezondheidseffecten van thuiswerken, op basis van het Lifelines Corona-onderzoek. Daarin werd een grote groep deelnemers uit Noord-Nederland gevolgd. De uitkomst: thuiswerkers hadden significant vaker last van pijn in de rug, nek, armen en schouders dan mensen die op locatie werkten. Het RIVM schreef die klachten mede toe aan het toegenomen zitten tijdens thuiswerkdagen, en adviseerde werkgevers om actief aandacht te besteden aan het beweeg- en zitgedrag van thuiswerkers.
Bewegen zonder de werkdag te onderbreken
De uitdaging voor veel thuiswerkers is niet de wil om meer te bewegen, maar de praktische inpassing ervan. Vergaderingen, deadlines en een volle agenda laten weinig ruimte voor een wandeling buiten. Toch zijn er aanpassingen die passen binnen een gewone werkdag:
- Sta-bureau: afwisselen tussen zitten en staan verlaagt de totale zittijd zonder dat het werk eronder lijdt. Ergonomisch ook een verbetering ten opzichte van een vaste zithouding.
- Wandelvergaderingen: telefonische of informele overleggen zijn goed te voeren terwijl je loopt. Veel mensen merken dat ze tijdens het lopen beter nadenken.
- Loopband onder het bureau: rustig wandelen op lage snelheid tijdens het verwerken van e-mail of het lezen van documenten. Compacte modellen maken weinig geluid en passen onder een sta-bureau.
- Vaste pauzemomenten inplannen: korte bewegingspauzes van vijf tot tien minuten per uur doorbreken langdurig zitten effectief. Het RIVM noemt dit expliciet als een van de aanbevolen maatregelen.
Het gaat niet om intensief sporten, maar om het regelmatig onderbreken van zittend gedrag. Onderzoek laat zien dat juist die regelmaat het grootste verschil maakt voor de gezondheid op de lange termijn.
De actieve werkplek in de praktijk
De actieve werkplek is geen nieuw concept, maar de interesse is de afgelopen jaren sterk gegroeid. Waar sta-bureaus en compacte loopbanden eerder vooral in kantooromgevingen te vinden waren, vinden ze nu hun weg naar het thuiskantoor. Moderne loopbanden voor bureaugebruik zijn ontworpen voor lage snelheden, tussen de twee en zes kilometer per uur, en produceren weinig geluid. Daarmee sluiten ze aan op een concrete behoefte: meer bewegen zonder de concentratie of de productiviteit te verstoren.
Van uitzondering naar gewoonte
Wat enkele jaren geleden nog een nicheoplossing leek, groeit langzaam naar een breder gedragen praktijk. Werkgevers en HR-afdelingen kijken steeds vaker naar actieve werkplekken als onderdeel van het vitaliteitsbeleid. Het CBS-rapport over zitgedrag voegt daar nu een duidelijk cijfermatig fundament aan toe. Zolang Nederland koploper blijft in de Europese zitstatistieken, blijft de vraag naar bewegingsvriendelijke werkplekoplossingen groeien.
