Innovatie

Zware aardbeving Zeerijp had grote impact op psychisch welzijn bewoners

Bewoners die de zware beving bij Zeerijp van afgelopen november voelden of hoorden, hebben meer klachten die te maken hebben met stress, een slechtere mentale gezondheid en ze voelen zich minder veilig dan bewoners die de beving niet hebben gemerkt. Dat blijkt uit nieuw onderzoek van Gronings Perspectief, een samenwerkingsverband tussen de RUG en onderzoeksinstituut Nivel.


Leestijd: 2 minuten

Foto | Provincie Groningen
Foto | Provincie Groningen

In totaal presenteren de onderzoekers drie rapporten. Naast een rapport over de specifieke impact van de zware beving in Zeerijp in november, is er ook een rapport over de psychosociale impact van de gaswinningsproblematiek en eentje over de ervaringen van bewoners met de versterkingsoperatie.

Uit de rapporten blijkt dat een groep het meest geraakt wordt: bewoners die niet alleen schade hebben maar zich ook zwaar belast voelen door de procedures rond schadeherstel en versterking. Het onderzoek laat zien dat zij gevolgen ondervinden voor hun gezondheid, emotioneel welzijn, sociale relaties, gevoel van veiligheid en vertrouwen in overheden en instanties. Dit blijkt uit vragenlijstgegevens die zijn
verzameld in de periode april 2023 tot oktober 2025. Vóór de beving bij Zeerijp in november 2025 leken de gevolgen duidelijk af te nemen, in lijn met de afbouw van de gaswinning. De zware beving bij Zeerijp doorbrak deze positieve ontwikkeling.

Bewoners die de zware beving bij Zeerijp voelden of hoorden, hebben meer stressgerelateerde klachten, een lagere geestelijke gezondheid en emotioneel welzijn en voelen zich minder veilig dan bewoners die de beving niet hebben gemerkt. Dit blijkt uit een extra vragenlijst die kort na deze beving is uitgezet door Gronings Perspectief.

Ook blijkt uit het rapport dat voor veel bewoners is de versterking van hun woning een lang, intensief en emotioneel belastend traject is. De impact hiervan wordt niet altijd voldoende erkend, stellen de onderzoekers. Tegelijkertijd zijn bewoners wel tevreden over hun nieuwe woning en de huisverbeteringen die tijdens de versterking mogelijk waren. Dit komt naar voren uit diepte-interviews over de ervaringen van bewoners van wie het huis versterkt is of niet versterkt hoeft te worden volgens de gestelde veiligheidsnorm.

Alle drie de rapporten maken deel uit van het project Gronings Perspectief, dat sinds 2016 de gevolgen van de gaswinning in Groningen monitort. De Rijksuniversiteit Groningen en het Nivel werken hierin samen. Voor deze publicaties zijn drie onderzoeken uitgevoerd. Ten eerste een vragenlijstonderzoek met het Groninger Panel, dat bestaat uit 6000 bewoners van 18 jaar en ouder
uit de provincie Groningen. Ten tweede een kwalitatief onderzoek van 22 diepte-interviews met bewoners van wie het huis is versterkt of op norm is verklaard binnen de versterkingsoperatie. Ten derde een extra, tussentijdse vragenlijst in het Groninger Panel na de beving bij Zeerijp.