nieuws

20 sep 2000, 00:12

RuG-historicus: Beeld van onbeholpen armen moet worden bijgesteld

De veronderstelling dat armen er in de negentiende eeuw een afwijkende, onbeholpen en destructieve levensstijl op nahielden moet worden bijgesteld. Deze conclusie trekt de Groningse historicus drs. P. Kok in een promotieonderzoek naar het beeld van de negentiende eeuwse armen.

Dit katern wordt mede mogelijk gemaakt door:

Bij vrijwel iedereen bestaat het beeld van een levensstijl die werd gekenmerkt door drankmisbruik, prostitutie en misdaad. Dit beeld is incorrect: het enige verschil tussen de armen en rijken in de samenleving was hun inkomen.
Hoewel Koks onderzoek zich in concreto heeft gericht op de situatie Leeuwarden geeft de beschikbare literatuur over Nederland geen enkele reden om te twijfelen aan het landelijke karakter van de conclusie.
De historicus nam bijna drieduizend rapporten over steunaanvragen van de Leeuwarder Armenkamer door. Uit de rapporten blijkt dat alcoholmisbruik en schoolverzuim in de vorige eeuw nauwelijks voorkwamen onder werklozen. Ook bleken de meesten wettig getrouwd. Zelfs onkerkelijkheid was onder deze groep niet hoger dan in de rest van Leeuwarden en slechts een klein percentage had een strafblad.
,,Het beeld van de armen is voornamelijk op vooroordelen gebaseerd’’, aldus Kok. Het negatieve imago van de armen werd voornamelijk gevoed door een kleine, in het oog springende meerderheid. ,,Iemand die dronken en brallend over straat waggelt, valt meer op dan een lieve huisvader die met moeite voor zijn kinderen probeert de eindjes aan elkaar te knopen’’, legt de promovendus uit. ,,Twee rotte appels kunnen op zo’n manier een hele buurt tot asociaal bestempelen.’’
Twee weken geleden concludeerde een collega van Kok al dat het beeld dat bestaat van de Drentse veenarbeiders in de negentiende eeuw ook moet worden herzien. In tegenstelling tot wat meestal wordt beweerd blijkt de levensstandaard van veenarbeiders in Drenthe in het midden van de negentiende eeuw hoog te zijn geweest.