De hekken aan de achterzijde zijde werden verwijderd. En wat werd zichtbaar? De frisse rode kleur van de bakstenen en de architectuur: een combinatie van ouderwetse, Groningse baksteenarchitectuur en modernere vormgeving.
Hoewel het nog lang niet klaar is, kun je nu al wel vaststellen dat er weer een gebouw bij komt dat mooi past bij de eeuwenoude Groningse architectuur-traditie. Een ander voorbeeld daarvan is ook het in baksteen uitgevoerde Market Hotel aan de Grote Markt.
Bijzonder ook is dat het nieuwe pand van Bij Vrijdag geen spektakel-architectuur is, maar gewoon een ogenschijnlijk wat bescheidener gebouw, passend bij bestaande Groningse architectuur. Het dus niet opnieuw een supermodern iconisch gebouw.
Niet dat daar wat mis mee is: Groningen kon enkele iconen, zoals het Groninger Museum en het Groninger Forum, uitstekend gebruiken. Maar iconen werken alleen als uitzondering.
Daarom is de keuze voor een meer klassieke, bijna vanzelfsprekende architectuur van Bij Vrijdag in de Sint Jansstraat bijzonder. Het ontwerp van NEXT architects en Koschuch Architects sluit bewust aan op het historische weefsel van de binnenstad. Geen nostalgie, geen historiserende franje, maar klassieke middelen: ritme in de gevel, een herkenbare baksteenarchitectuur, verspringende gootlijnen en een duidelijke straatwand.
Wat dit project bijzonder maakt, is dat het laat zien dat hedendaagse architectuur niet per se luid hoeft te zijn om betekenisvol te zijn.
Misschien is dit wel een belangrijk signaal richting 2026: Groningen hoeft niet telkens opnieuw uit te vinden wie het is. Want Groningen heeft een van de allermooiste historische binnensteden van Nederland. Dat is een ongelooflijke schat ons door voorgaande generaties nagelaten, en daar moeten we zeer zuinig mee op zijn. Ook omdat een mooie binnenstad een grote toeristische trekpleister kan zijn.
Als deze nieuwbouw straks, in september, af is, zal hij waarschijnlijk niet meteen op elke ansichtkaart prijken. Maar over tien, twintig jaar zal niemand zich kunnen voorstellen dat hij er níet stond. Gewoon een klassiek gebouw in een mooie oude stad.
Grappig is trouwens het feit dat dit tamelijk klassieke en ingetogen gebouw straks een naam krijgt die precies het tegenovergestelde suggereert: TUMULT gaat het heten…
Hans de Preter
