En als alles volgens plan verloopt komen daar in de nabije toekomst nog wat miljoentjes bij, zodat Groningen zich optimaal als home of talent kan profileren. Dat is de, hopelijk wijd en zijd beklijvende tekst die op de borsten van de spelers van de FC, Donar en Lycurgus komt te staan.
De initiatiefnemers hebben een voorbeeld genomen aan Brainport Eindhoven, dat op de shirts van PSV is geprint en de Eindhovense sport al enkele jaren royaal bedeelt met pecunia. Bij de presentatie op het – symbolisch – hoogste etage van het Groninger Forum omarmden Frank van Mosselveld (FC Groningen), Stefan Mladenovic (Donar) en Arjan Taaij (Lycurgus) de steun van Groningen Partners als een uniek plan, dat de clubs in staat stelt hun ambitiegrenzen te verleggen.
Echter, uniek is het plan zeker niet. Sterker nog, het is een kopie van Energy Valley Topclub, die in 2011 het levenslicht zag met dezelfde intenties als nu door Groningen Partners zijn uitgestald. Waren het toen industriële zwaargewichten als Gasunie, GasTerra, Essent, Groningen Seaports, BAM en Imtech die met het benodigde geld over de brug kwamen, anno heden tekenden niet alleen het bedrijfsleven, maar ook overheden, zorg- en onderwijsinstellingen voor de nodige financiële injecties. Kortom, oude wijn in nieuwe, zij het ruimere zakken. En als alles naar wens verloopt zal Nij Begun, de organisatie die ‘gasschadegelden’ de komende jaren rijkelijk mag verdelen, ook nog met een stevig bedrag inhaken bij het initiatief van Groningen Partners.
De nieuwe sponsorclub werd – hoe symbolisch – op hoog niveau gepresenteerd, op het dakterras van het Groninger Forum. Gaf dit keer Eindhoven het goede voorbeeld, toen waren alle ogen gericht op Barcelona. Daar was – en is nog steeds – de lokale FC ondergebracht in een succesvolle omnivereniging, zoals je die ook hebt in Turkije (Galatarasay), Griekenland (Olympiakos Pireaus), Portugal (Benfica) en Duitsland (Bayer Leverkusen). Grote roemrijke namen in het internationale sportverkeer. Die kant moest het in Groningen ook op. Daar moesten de uitverkoren clubs, zijnde FC Groningen, Donar, Lycurgus en Nic., destijds nog topclub in het korfbal, invulling aan gaan geven. De FC was als grootste club spekkoper met drie ton; Donar mocht 80.000 euro bijschijven op haar begroting, Lycurgus 40.000 en Nic. 20.000.
De eerste jaren ging het nog wel crescendo. De uitverkoren clubs deden volop hun best met gezamenlijke activiteiten op poten zetten, zoals het verstrekken van passe-partouts, het organiseren van sportbeurzen en diverse sessies met gastsprekers. Ook mochten in 2014 nieuwe clubs aansluiten, althans voorzover zij een goede visie richting toekomst konden overleggen. Zo werden GIJS ijshockey en GHHC veldhockey toegevoegd aan het bevoorrechte palet sportclubs. Dat leidde tot een herverdeling van de geldkoek. Maar er openbaarden zich ook zaken die bleven steken in goede bedoelingen, zoals een gezamenlijke ticketverkoop en een centrale administratie.
De eerste scheurtjes in het bolwerk van de geldschieters ontstonden in 2015, toen GasTerra afhaakte vanwege negatieve invloeden op de internationale gasmarkt. Dat jaar verdween ook stilletjes de naam Energy Valley Topclub op de rugkant van het shirt van FC Groningen. Het was het gevolg van de herverdeling van al het ‘suikergoed’. Bij nader inzien werd de FC te ruim bedeeld en kregen de zaalsportclubs relatief te weinig. Dat zette bij Donar en Lycurgus tastbare zoden aan de dijk, want beide clubs vierden vervolgens drie landstitels op rij: in 2016, 17 en 18.
Dat ze in de jaren daarop geen hoofdprijzen meer in hun prijzenkast hebben kunnen deponeren, had in feite alles te maken met het besef dat het ultieme doel van Energy Valley Topclub, een op vele fronten succesvolle omnivereniging, niet haalbaar was. Met name bij FC Groningen was er volop scepcis, was men bevreesd dat de club eerder slechter dan beter zou worden in dat Barcelona-model. Het tastte het ambitieniveau aan. En toen de corona ook nog eens toesloeg, verdween de geest helemaal uit de Energy Valley Club. Die stierf uiteindelijk een geruisloze dood.
Maar zie, dan krijgen de stadse topsportclubs medio 2026 ‘zo maar even’ een herkansing in de schoot geworpen. Met dank dus aan Groningen Partners, dat de sport als het ideale middel ziet om stad en Ommeland op een aantrekkelijke wijze in de etalage te zetten. Met als nadrukkelijke boodschap dat als je ambitieus bent en je wat wilt, op wat voor gebied dan ook, je in de metropool van het Noorden moet zijn.
Voorlopig is de geldkraan richting de drie resterende topclubs voor drie jaar opengezet. Met in grote lijnen dezelfde verdeling als in eerste instantie bij EVT, 75% van de revenuen voor FC Groningen, 15% voor Donar en 10% voor Lycurgus. Ze hoeven vooralsnog niet te vrezen voor meer kapers op deze lucratieve kust, want GHHC en Nic. hebben geen topsportstatuur meer. En dat geldt in feite ook voor GIJS, hoewel die club nog wel de nodige potentie heeft gezien de grote publieke belangstelling.
Misschien kan GIJS over drie jaar nog aanhaken, want het is de bedoeling dat er dan een passend vervolg aan wordt gegeven. Of dat lukt, die continïteit, is nog maar de vraag. Dat hangt van allerlei onvoorspelbare factoren af, gezien ook de doodlopende weg waarop Energy Valley Topclub door onvoorziene omstandigheden terecht is gekomen.
Wat de toekomst brengt is in tal van onvoorspelbare nevelen gehuld. Maar, zo veel is wel duidelijk, aan goede wil ontbreekt het niet bij Groningen Partners. En evenmin bij de clubs, die dolgelukkig zijn met hun herkansing. Voor de Groninger sportwereld is het te hopen dat de oude wijn in nieuwe zakken langer mee zal gaan. Veel hangt af wat het antwoord van Nij Begun zal zijn op de vraag of het zich ook wil aansluiten bij dit initiatief. De beheerders van deze met miljarden gevulde geldtap, de heren Klompien en Nijboer, hebben de sleutel voor tig jaren Gronings topsportplezier in handen.
Dick Heuvelman
Dick Heuelman is sportjournalist in Groningen en schrijft o.m. voor het digitaal magazine Sport in Stad.
