nieuws

29 mei 2008, 19:07

Miljoenen voor uniek Gronings LifeLines-onderzoek naar veroudering

Het Universitair Medisch Centrum Groningen (UMCG) krijgt 5 miljoen euro subsidie van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO). Met dit geld gaat het UMCG een DNA-biobank opzetten voor onder andere LifeLines. Dit is een grootschalig onderzoek naar de factoren die invloed hebben op het ontstaan van veelvoorkomende chronische aandoeningen. In de biobank wordt lichaamsmateriaal, zoals urine en bloed, van deelnemers aan dit onderzoek opgeslagen.

Dit katern wordt mede mogelijk gemaakt door:

Hieruit wordt onder meer DNA geïsoleerd en geanalyseerd. Deze ultramoderne faciliteit maakt het mogelijk om efficiënt en effectief erfelijke aspecten van chronische aandoeningen te kunnen onderzoeken.

De DNA-biobank zal bestaan uit apparatuur om op gestandaardiseerde en kwalitatief hoogwaardige wijze DNA uit lichaamsmateriaal te isoleren, te bewerken, in kleine gedeelten op te splitsen en geautomatiseerd te bewaren.
Daarnaast omvat de biobank software, waarmee de uit het DNA-onderzoek verkregen gegevens wetenschappelijk geanalyseerd kunnen worden. Een zogenoemde ‘high throughput sequencer’ maakt het mogelijk geavanceerde bewerkingen op het DNA te doen. Zo kunnen zeldzame DNA-varianten worden gevonden, die van belang zijn voor het ontstaan van veelvoorkomende aandoeningen, zoals diabetes, overgewicht en nieraandoeningen.
In de DNA-biobank gaat het UMCG ook bestaande monsters opslaan van lichaamsmateriaal dat verkregen is van deelnemers aan ander UMCG-onderzoek. De faciliteit zal naar verwachting eind 2008 beschikbaar zijn.

LifeLines
LifeLines is een groot wetenschappelijk onderzoek dat minimaal dertig jaar lang de ontwikkeling in gezondheid volgt van maar liefst 165.000 personen in de drie noordelijke provincies. De werving van deelnemers verloopt via huisartsen in Noord-Nederland. Eind 2006 is de werving begonnen van de eerste 45.000 deelnemers, die tussen de 25 en 50 jaar oud zijn. Deze groep wordt verder uitgebreid door de ouders en - in een latere fase - de kinderen van deze eerste groep te benaderen om uiteindelijk tenminste 165.000 deelnemers uit drie generaties te volgen. De deelnemers worden gevraagd eens per vijf jaar langs te komen op onderzoekslocaties. Het onderzoek bestaat uit het invullen van uitgebreide vragenlijsten, een onderzoek waarbij o.a. hart- en longfunctie, bloeddruk en andere metingen worden verricht, en het afstaan van bloed en urine.

Hoge response
Het onderzoek is van start gegaan met een proefstudie in Sneek. Uit deze proef met 2.500 deelnemers is naar voren gekomen dat 35% van de aangeschreven deelnemers ook daadwerkelijk aan het onderzoek gaat meedoen. Dit is een hoge response vergeleken met soortgelijke onderzoeken wereldwijd. In december 2007 is een vestiging in Drachten geopend, in mei 2008 een vestiging in Bedum en in juni 2008 zal een onderzoekslocatie in Pekela van start gaan. Over een jaar zijn minimaal tien LifeLines vestigingen geopend in Noord-Nederland.