nieuws

23 apr 2002, 00:12

Gronings onderzoek: Twents lijkt toch op Nederlands

Het Twents is niet, zoals lang gedacht, een taal die uit het middeleeuwse Duits stamt. Het Twents is al vanaf de Middeleeuwen een Nederlandse schrijftaal, stelt germanist G. Seyger. De schrijftaal van het middeleeuwse Twente blijkt namelijk veel elementen van westelijke Middelnederlandse dialecten te hebben. ,,Je ziet meer invloeden van het Middelnederlands dan van het Middelnederduits’’, zegt Seyger, die 18 april promoveert.

Dit katern wordt mede mogelijk gemaakt door:

Seyger las oorkonden uit Almelo, Enschede, Oldenzaal en Ootmarsum, die geschreven werden tussen 1336 en 1500. De onderzoeker ging op zoek naar het begin van de Twentse schrijftaal en wilde bepalen welke positie deze innam ten opzichte van die in omliggende gebieden. Vervolgend vergelijk hij woorden uit de Twentse teksten met die in de talen het Middenwestfaals, het Middelgelders, het genoemde Middelnederduits en het Middelnederlands. De overeenkomsten waren vanaf het begin ‘prominent’, stelde de onderzoeker vast. Wel vertoont het huidige Twents meer overeenkomsten met de Nederduitse dialecten van nu dan met de meeste Nederlandse dialecten. Dit komt doordat de invloed van het Middeleeuwse Nederlands minder sterk is geweest op het gesproken Twents, dan op bijvoorbeeld de taal in brieven.
Hij richtte zich uitsluitend op teksten die in Twente zelf werden geschreven, door schrijvers uit de regio. Twente was juist in de periode waaruit de onderzochte documenten stammen economisch invloedrijk. Toen eind zestiende eeuw de Republiek der Nederlanden werd gesticht belandde Twente echter in de periferie. Er werd toen in documenten overgeschakeld naar de taal van de Hollanders, het latere Algemeen Beschaafd Nederlands.