Met als voornaamste conclusie dat de geldelijke wedloop in de eredivisie afgelopen jaren tot een forse groei van spelerssalarissen heeft geleid.
Zijn analyse is gebaseerd op het seizoen 2024-25, waarin de clubs gezamenlijk 498 miljoen euro aan spelerslonen hebben uitbetaald. Dat is 13 procent meer dan in het jaar ervoor. Het leeuwendeel van de salarisverhogingen komt – het zal u niet verbazen – op het conto van de drie topclubs. Met nog altijd Ajax als koploper met 114 miljoen euro. Maar het gat met de achtervolgers, PSV en Feyenoord, is wel kleiner geworden. ‘Philips’, zoals PSV in Eindhoven vaak nog wordt genoemd, heeft de spelersbegroting opgekrikt naar 89.9 miljoen, terwijl de Kuipclub ook bezig is aan een succesvolle achtervolging. In Rotterdam-Zuid staat de teller op 85 miljoen.
FC Groningen liet zich ook niet onbetuigd in deze geldpolonaise met een stijging van 10 procent. De selectie staat inmiddels voor bijna 15 miljoen (14,8) in de boeken. Echter, daarmee reikt de Trots van het Noorden niet verder dan een plek in de middenmoot. En moet het zelfs clubs als NEC (15.5) en Sparta (15.3) voor zich dulden. De FC staat als nummer 9 nog wel in het linker rijtje, maar voelt de adem van de aanvoerder van het rechter rijtje, SC Heerenveen, in de nek met een salarisbudget van 14.6 miljoen euro.
De subtop, waar FC Groningen een structurele plek wil veroveren, is evenwel nog ver weg. Die wordt aangevoerd door AZ (42.1 euro), op ruime afstand gevolgd door FC Utrecht (24.8) en FC Twente (24.2). Vooralsnog ziet het er niet naar uit dat de directie in de Euroborg een forse financiële slag richting subtoppers kan maken.
Daarvoor zal er in de organisatiestructuur een revolutionaire verandering moeten komen. Het is geen publiek geheim meer dat FC Groningen uit is op aankoop van de Euroborg en aanverwante accommodatie, zodat het verlost is van een jaarlijkse lastenpost van ruim 5 miljoen euro. Zijnde de huur van het stadion en het trainingscomplex op Corpus den Hoorn die aan de gemeente Groningen moet worden overgemaakt.
Bij de voetbalclub heerst de gedachte dat het sinds de opening van het stadion in 2006 inmiddels zoveel huur betaalt dat de kosten van de bouw er zo langzamerhand wel uit zijn. Maar ja, de gemeente en de toenmalige leiding van FC zijn bij de bouw van de Euroborg overeengekomen dat de stad tot 2048 de huurbaas is. Dat betekent dat de club nog (ruim) zo’n 65 miljoen euro in de kas op de Grote Markt moet deponeren. Dat is geen vooruitzicht waarmee de clubleiding kan leven.
Vandaar het alternatief: overname van de Euroborg tegen een marktconforme prijs. Met het stadion als eigen bezit kan er meer geld gegenereerd worden. Clubs als FC Utrecht, NAC en NEC hebben die horde inmiddels genomen. Een eerste poging van de vorige directeur van FC Groningen, Wouter Gudde, werd echter afgewimpeld door de huidige bestuurders van de stad.
Het had mede tot gevolg dat de sfeer tussen huurder en verhuurder danig onderkoeld raakte. Het was één van de redenen dat Gudde gefrustreerd zijn ontslag aanbood. Onlangs gaf hij nog eens in een interview te kennen dat de gemeente Groningen de ontwikkeling van de FC danig in de weg staat. En dat de club structurele vooruitgang kan vergeten zo lang de gemeente het historisch verworven eigendomsrecht van de club niet wenst prijs te geven. Niet dat de wethouder van sport bepaalt welke spelers er gekocht dan wel verkocht worden, maar wel wat er qua infrastructuur al of niet kan.
Ook in de organisatie heeft de gemeente de touwtjes in handen. FC Groningen is, op de keper beschouwd, in feite een door politici geschraagde organisatie. Het belegen adagium dat sport en politiek gescheiden moeten worden, doet in Groningen in elk geval geen opgeld. De FC staat, als puntje bij paaltje komt, onder curatele van de ‘Grote Markt’. Dat werkt door in de slagkracht van de clubleiding. Neem alleen maar de accommodaties.
De Euroborg is in 1996 in de steigers gezet toen de stad Groningen 170.000 inwoners telde. Na veel wikken en wegen verrees de Euroborg voor maximaal 22.500 toeschouwers. Inmiddels is de stad, zo stelde de nieuwe burgemeester Roelien Kamminga in haar nieuwjaarsboodschap met trots vast, op weg naar de 300.000 inwoners.
Tel daarbij nog eens ook een groeiend aantal Ommelanders en het is duidelijk dat de Euroborg aan uitbreiding van de toeschouwerscapaciteit toe is. Gezien de almaar stijgende populariteit van het voetbal (all over the world) zal de capaciteit naar 30.000 plus moeten gaan. Gek genoeg hoor je de gemeente daar niet over. Ergo, in de onlangs gepubliceerde toekomstnota van het Europark, is geen letter gewijd aan de veranderende situaties in en rond het stadion. Hoe anders is dat in Eindhoven, Enschede, Utrecht, Nijmegen en Breda waar de stadions een substantieel grotere capaciteit wacht.
En dan is er nog het probleem van de trainingsaccommodatie. De gemeenteraad van Groningen heeft geoordeeld dat FC Groningen sportpark Corpus den Hoorn dient te verlaten ten faveure van de amateursport die er wordt beoefend. Maar ja, kom dan als gemeente ook met een stevig alternatief op de proppen. Daar is nog altijd het wachten op.
Het is al vaker gesignaleerd dat de gemeente en FC Groningen geen harmonieus stel is. De gemeente wil wel de lusten, maar kan maar moeilijk met daaraan verbonden lasten omgaan. Zeker niet bij de meest recente colleges, die toch al weinig op hebben met topsport. Weliswaar schijnt de verstandhouding met de huidige directeur Frank van Mosselveld verbeterd te zijn, maar waakt er dan voor de gemeente tegen de schenen schoppen. Ook hij wil met de FC naar de subtop, maar hoe hij dat doel wil bereiken, daar laat hij zich niet over uit. Zijn insteek is stille diplomatie.
Met de gemeenteraadsverkiezingen in aantocht zouden de dames en heren politici zich toch eens moeten buigen over wenselijkheid van gemeentelijke bevoogding bij een puur professionele sportorganisatie. FC Groningen is voor het uitstippelen van (toekomst)beleid afhankelijk van politici van diverse pluimage. Die ter linkerzijde lopen meestal niet warm voor topsport en alles rechts daarvan ziet topsport meer als een vorm van stadsexposure en als een bron van populair volksvermaak. Maar met de Euroborg als ‘eeuwige’ melkkoe kunnen links en rechts in de raad gezamenlijk blijkbaar best leven.
Zo niet een groot deel van de achterban van FC Groningen, verenigd in de officiële groen-witte supportersvereniging. Die wil af van de ‘baasspelerij’ van de gemeente en vindt dat er eens serieus gekeken moet worden naar een nieuw, democratisch bestuursmodel. Een bestuursvorm die bij veel Duitse topclubs in zwang is geraakt. Met als speerpunt: een hiërarchie waarin hele trouwe supporters, sponsors, oud-spelers, maatschappelijke kopstukken en seizoenkaarthouders evenredig zijn vertegenwoordigd in een directie.
Die dient één of twee keer per jaar verantwoording af te leggen aan een ledenparlement, want in dit plaatje wordt de club opengesteld voor leden en is het predicaat volksclub – indachtig het eens zo befaamde stadse muziekkorps Door het Volk – Voor het Volk – officieel gewaarborgd. Zoals ook in de statuten staat dat eventuele investeerders nooit meer dan 49% van de aandelen mogen bezitten, Dit voorstel werd evenwel door de gemeente Groningen niet omarmd. Benieuwd of er een politieke partij is die eens aan de bel trekt voor een serieuze evaluatie over de rol van de gemeente bij FC Groningen. De tijd is er rijp voor, met gemeenteraadsverkiezingen in aantocht.
Dick Heuvelman
(Dick Heuvelman is oud-sportredacteur van het Dagblad van het Noorden. Hij is gespecialiseerd in de historie van betaald voetbal in Groningen, en is ook sinds zijn pensionering actief betrokken bij sportverhalen en – publicaties, onder meer bij Sportinstad.nl. In 2024 bracht hij een boek uit over de geschiedenis van het betaald voetbal in Groningen.)
