Waar komt kalk eigenlijk vandaan?
Drinkwater wordt in Nederland voor een groot deel uit de bodem gehaald. Onderweg neemt het water mineralen op, vooral calcium en magnesium. Die mineralen zijn niet schadelijk. Sterker nog, ze horen gewoon bij een gezond voedingspatroon. Maar zodra water wordt verwarmd of verdampt, blijven ze achter als een harde, witte laag. Dat is wat we kalkaanslag noemen.
Hoeveel kalk er in het water zit, verschilt per gebied en zelfs per productielocatie. In de provincie Groningen zit daar aardig wat variatie in. De ene wijk merkt er nauwelijks iets van, terwijl je in het buitengebied, waar mensen soms een eigen bron hebben, met heel ander water te maken kunt hebben. Het loont dus om even uit te zoeken hoe het bij jou thuis zit, in plaats van af te gaan op wat de buurvrouw vertelt.
Hoe hard is het water bij jou in de buurt?
Waterhardheid wordt meestal uitgedrukt in Duitse graden, afgekort als °dH. Je waterbedrijf publiceert die waarde per postcodegebied op de website, samen met de rest van de samenstelling van het drinkwater. Onderstaand overzicht helpt je die getallen te plaatsen.
| Hardheid in °dH | Omschrijving | Wat je thuis merkt |
| Tot 4 | Zeer zacht | Nauwelijks kalkaanslag, zeep schuimt snel |
| 4 tot 8 | Zacht | Af en toe een witte waas op glas en kranen |
| 8 tot 12 | Gemiddeld hard | Zichtbare aanslag in de waterkoker en op de douchewand |
| 12 tot 18 | Hard | Snelle aanslag, meer wasmiddel nodig, doffe glazen |
| Meer dan 18 | Zeer hard | Voortdurend ontkalken, korte levensduur van apparaten |
Heb je een eigen bron, bijvoorbeeld op een boerderij of een woning buiten de bebouwde kom, dan staat die waarde nergens vermeld. In dat geval is een wateronderzoek de enige manier om te weten wat er precies uit de kraan komt. Naast hardheid speelt dan ook ijzer of mangaan vaak een rol, en dat vraagt om een andere aanpak dan alleen ontharden. Mezutec voert dat soort wateronderzoek uit en levert daarnaast ontijzeringsinstallaties voor woningen en bedrijven met een eigen bron.
Wat kalk doet met je apparaten
Kalk hecht zich het liefst aan warme oppervlakken. Denk aan het verwarmingselement van de wasmachine, de binnenkant van de cv-ketel, de boiler en tegenwoordig ook de warmtepomp. Een dun laagje kalk werkt als isolatie: het apparaat moet langer stoken om hetzelfde resultaat te halen. Dat kost energie en op termijn ook levensduur. Bij Mezutec is dit een van de meest genoemde redenen waarom mensen zich melden: niet de witte waas op de kranen, maar een ketel of warmtepomp die eerder aan vervanging toe blijkt te zijn dan verwacht.
Daarnaast zie je het terug in het huishouden zelf. Bij hard water heb je meer wasmiddel en meer shampoo nodig om schuim te krijgen. Handdoeken voelen stugger aan. Kranen en tegels vragen om meer schoonmaakwerk, en dat is precies het soort klusje waar je met het klimmen der jaren steeds minder zin in hebt. Wie breder wil kijken naar onderhoud en verbeteringen in en om het huis, vindt daarover veel praktische informatie op je woning verbeteren.
Een waterontharder als blijvende oplossing
Wil je van het probleem af in plaats van het steeds op te ruimen, dan kom je uit bij een waterontharder. Zo’n toestel wordt aangesloten op de plek waar de waterleiding het huis binnenkomt en haalt calcium en magnesium uit het water. Dat gebeurt met een harsfilter dat periodiek wordt gespoeld met een zoutoplossing. Vandaar dat je bij een ontharder ook zouttabletten nodig hebt. De waterontharders van Mezutec werken volgens dit principe, en het bijbehorende onthardingszout is bij hetzelfde bedrijf te bestellen.
De vraag die daarbij vrijwel altijd volgt, is waar zo’n toestel moet komen te staan. In veel woningen is de meterkast de logische plek, omdat daar de waterleiding binnenkomt, maar ruim is die zelden. Over de mogelijkheden bij een waterontharder kleine meterkast is uitgebreide uitleg beschikbaar, inclusief de afmetingen per model. Er bestaan namelijk compacte uitvoeringen met een gesplitste opstelling, waarbij het zoutreservoir los van het toestel staat en dus ook onderin of ernaast geplaatst kan worden. Mezutec gebruikt daarbij een plankenset om het toestel op werkbare hoogte te krijgen, zodat het bijvullen van zout geen bukwerk wordt.
Het resultaat merk je in huis vrij snel: minder aanslag, zachter aanvoelend water, minder wasmiddel en apparaten die minder zwaar belast worden. Mezutec levert en installeert deze systemen door het hele land, zowel bij particulieren als bij agrarische bedrijven, kapsalons en wasstraten. Het bedrijf bestaat inmiddels ruim vijfentwintig jaar en komt vrijblijvend langs om te bekijken wat er in jouw situatie mogelijk is.
Past het niet in de meterkast?
Dan zijn er alternatieven: de kelder, de bijkeuken, de garage of een technische ruimte. Belangrijk is wel dat er een afvoer voor het spoelwater aanwezig is, dat er een stopcontact in de buurt zit en dat het toestel zo dicht mogelijk bij de watermeter staat. Anders profiteert maar een deel van de woning van het zachtere water. Een adviseur van Mezutec loopt die plekken bij een bezoek gewoon met je langs.
Is dat veilig in de meterkast?
Een waterontharder in de meterkast is toegestaan en niet gevaarlijk, mits het toestel goed wordt aangesloten. De regels schrijven vooral voor dat de netbeheerder er nog bij moet kunnen voor het aflezen van de meters en eventuele reparaties. Een ervaren monteur houdt daar rekening mee. Laat dit werk daarom niet zelf doen door iemand die het nog nooit heeft gedaan, want water en elektriciteit dicht bij elkaar vragen om een vakkundige hand. Mezutec laat de installatie daarom door eigen monteurs uitvoeren, die het toestel ook meteen goed programmeren.
Ook zonder ontharder valt er winst te halen
Regelmatig ontkalken
De eenvoudigste stap is en blijft geregeld ontkalken. Schoonmaakazijn of citroenzuur doet in de waterkoker en het koffiezetapparaat prima werk. Een douchekop kun je een nacht in een bakje azijn laten liggen. Doe dit liever elke maand kort dan eens per jaar grondig, want een dunne laag laat veel makkelijker los dan een dikke.
Let op de temperatuur
Kalk slaat sneller neer naarmate water heter wordt. Een boiler of cv-ketel die onnodig hoog staat afgesteld, vraagt daarom om meer aanslag. Laat bij twijfel een installateur meekijken naar de instellingen. Vaak kan de temperatuur een paar graden omlaag zonder dat je er in comfort iets van merkt.
Wees zuinig met wondermiddelen
Er worden allerlei magneten, ringen en kastjes aangeboden die kalk zouden opheffen zonder dat er iets aan het water verandert. De onderbouwing daarvan is doorgaans mager. Vertrouw op meetbare resultaten: als de hardheid van je water niet daadwerkelijk daalt, verdwijnt de kalk ook niet. Ook bij Mezutec is het advies om eerst te meten en pas daarna te kiezen.
Rustig afwegen loont
Een ontharder is een investering, en die verdient een nuchtere afweging. Kijk eerst hoe hard je water werkelijk is, kijk daarna naar wat je in huis merkt en tel op wat je jaarlijks kwijt bent aan ontkalkers, wasmiddel en vervanging van apparaten. Bij zacht water is de winst beperkt. Zit je richting de hogere waarden, dan gaat het al snel ergens over.
Vraag altijd advies op locatie en laat je niet overhaasten. Een goede adviseur meet eerst en adviseert daarna. Bij Mezutec is dat adviesgesprek vrijblijvend, en dat geldt bij meer betrouwbare partijen in deze branche.
Kalk hoort nu eenmaal bij water uit de Nederlandse bodem. Maar je hoeft er niet elke week achteraan te poetsen. Met een beetje inzicht in de hardheid van je eigen kraanwater kies je precies de aanpak die bij je huis en je situatie past.
