Dat betoogde gisteravond George Verberg, oud-directeur van de Gasunie tijdens een debat van Newsnight at the Grand, in het Grand Theatre.
Het debat was georganiseerd door DiepDuik Media in samenwerking met de Groninger Internet Courant. Onder leiding van presentator Edwin Mooibroek discussieerden onder anderen George Verberg, de Groningse hoogleraar Machiel Mulder, Tweede Kamerlid Ulas Köse van D66 en JA21-politicus Daniël van den Berg over de toekomst van de Nederlandse gasvoorziening.
Verberg liet weten zich grote zorgen te maken over de toenadering van Trump tot Poetin de laatste tijd. Trump dreigt geen wapens meer te leveren aan Oekraïne, en vindt ook dat Oekraïne een andere president moet kiezen. Deze ontwikkeling, waarbij een Amerikaanse president heult met een agressieve Russische, werd jaren geleden voor ondenkbaar gehouden. Maar als het ondenkbare nu toch mogelijk blijkt, dan moet je ook nadenken over andere tot voor kort ondenkbaar geachte mogelijkheden. Zo zou Trump de levering van LNG gas aan Europa kunnen staken.
“Ik pleit er niet voor om Gronings gas te blijven winnen. Waar ik alleen wél voor pleit is dat we onszelf moeten kunnen verdedigen. En in een verdedigingslinie hoort dan ook dat je je moet afvragen of het wel verstandig is om álle Gronings gasputten dicht te maken. In ernstige noodsituaties zou je erbij moeten kunnen blijven komen”, aldus Verberg.
Hij benadrukte dat hij er niet voor pleit om de gasputten open te houden: “Het gaat mij er alleen om dat we moeten onderzóeken of dat verstandig zou zijn of niet. Want een situatie van vijf graden vorst en het stoppen van aardgasleveranties, dat moeten we voorkomen, en ik vind alleen maar dat we daarover moeten nadenken”, zo betoogde hij.
Voor Verberg staat één vraag centraal: wat gebeurt er als Nederland bij extreme kou plotseling zonder voldoende gas komt te zitten? Dat heeft volgens hem gevolgen die veel verder gaan dan koude huizen. Wanneer de gasvoorziening uitvalt, kunnen huishoudens niet zomaar weer worden aangesloten zodra er opnieuw gas beschikbaar is. Eerst moeten installateurs controleren of de gaskranen veilig open kunnen. Alleen al in Groningen zouden daarvoor volgens Verberg ongeveer vijfhonderd monteurs twee weken nodig hebben. „Het is een ramp als er zoiets gebeurt”, waarschuwde hij.
Andere oplossingen denkbaar
Tijdens het debat kreeg Verberg tegenwerpingen van onder meer de Groningse hoogleraar Machiel Mulder. Volgens hem is het helemaal niet nodig om na te denken over de vraag of we putten open moeten houden. “Er is altijd een mechanisme dat zorgt voor oplossingen in tijden van crises. Dat is het marktmechanisme. Dat heeft de afgelopen decennia grote problemen voorkomen, en dat zal er ook nu voor zorgen dat we gastekorten kunnen opvangen”, zo betoogde hij.
D66 Kamerlid Ulas Köse vond het ook niet noodzakelijk om gasputten open te houden, integendeel. “Waarom zou Nederland opnieuw gas uit Groningen halen als het ook kan investeren in windenergie, waterstof, energiebesparing en strategische gasvoorraden?”, betoogde hij.
Verberg toonde zich ook voorstander van verduurzaming. Maar volgens hem duurt het nog jaren voordat Nederland voldoende onafhankelijk is van aardgas. „Ik zou ontzettend graag ja willen zeggen, maar ik wil niet jokken tegen mezelf.” Volgens Verberg kan de energietransitie pas rond 2035 of 2040 voldoende resultaat opleveren. Tot die tijd wil hij de mogelijkheid om de Groningse gasputten als noodvoorziening achter de hand houden onderzoeken.
Gebroken belofte
Tijdens het debat werd Verberg voorgehouden dat de overheid nadrukkelijk heeft beloofd dat de gaswinning zou stoppen. Zou heropening dat toch al beschadigde vertrouwen niet opnieuw ondermijnen? Verberg erkende de gevoeligheid van die vraag, maar bleef bij zijn standpunt.
Verberg kreeg in zijn pleidooi steun van Daniel van den Berg, Tweede Kamerlid voor JA 21. Hij vindt het onverstandig wanneer Nederland de mogelijkheid uitsluit om ook in geval van nood gas uit Groningen te winnen. Van den Berg wil niet dat de gaswinning in Groningen wordt hervat, maar wel dat het Groningenveld beschikvaar blijft als strategische noodreserve. Van den Berg zei dat angst van Groningers voor hervatting van de gaswinning goed te kunnen begrijpen, maar hoe pijnlijk ook: het is verstandig om een strategische gasvoorraad achter de hand te houden, alleen voor uiterste noodsituaties, zo beoogde hij.
