nieuws

13 jun 2000, 00:12

Hoge tonen blijven een probleem voor zangers

Zangers worstelen al eeuwenlang met hetzelfde probleem: de plotselinge overgang van de normale, krachtige stem naar de ijle falsetstem. Het ideaal van zangpedagogen was om deze breuk in het stemregister op te heffen. Een onmogelijke opgave, zeggen zangwetenschapper Don Miller en natuurkundige Jan Švec van de RuG.

Dit katern wordt mede mogelijk gemaakt door:

Miller en Švec deden jarenlang onderzoek naar de menselijke stem. Op 14 juni promoveren zij op hun bevindingen. Švec kwam er achter dat de stembanden maar op twee verschillende manieren kunnen trillen. Ook al doet de zanger nog zo zijn best: de overgang tussen de twee trillingspatronen is altijd abrupt. Een naadloze overgang naar de falsetstem zit er dus niet in. Wel kunnen geoefende zangers hun stem met hun mond en keel zodanig manipuleren dat het verschil nauwelijks meer te horen is.
Švec gebruikt bij zijn onderzoek een speciale techniek die het mogelijk maakt om de trillingen van de stembanden op een beeldscherm te zien. Švec maakt daarbij gebruik van een doodnormale digitale videocamera. Alleen speelt Švec de videobeelden met een superhoge snelheid van achtduizend beeldjes per seconde af, waardoor hij een haarscherp beeld krijgt van de trillingen in het strottenhoofd.
Miller ontwikkelde het computerprogramma VoiceVista waarmee zangers hun prestaties op een beeldscherm kunnen. “VoiceVista maakt het mogelijk om zangers tijdens hun opleiding niet alleen op het gehoor, maar ook visueel te ondersteunen”, aldus Miller.