nieuws

31 jul 2008, 10:10

Groningen vergeet eigen ‘geboortejaar’

Een jubileum, een mijlpaal of hoe je het wilt noemen: de oprichting van Groningen als gemeente. Dit belangrijke historische feit is finaal over het hoofd gezien of vergeten. Ook de andere gemeenten in Groningen zijn hun eigen geboortejaar vergeten. Maar gelukkig maakt Christen Unie- fractievoorzitter David de Jong in zijn weblog in de Digitale Stad Groningen (www.dsg.nl) melding van het pijnlijke vergeten.

Dit katern wordt mede mogelijk gemaakt door:

Groningen blijkt als gemeente namelijk precies tweehonderd jaar te bestaan. Want in het jaar 1808, werden de Groningse gemeenten opgericht, ten tijde van de Bataafsche Republiek toen Nederland was bezet door de Fransen. Een belangrijk moment dus, maar het is iedereen in Stad en provincie Groningen ontgaan. Maar ook in de rest van Nederland, want de meeste Nederlandse gemeenten werden in het voorjaar van 1808 in het leven geroepen per decreet van Koning Lodewijk Napoleon. Groningen werd als ‘eerste klas gemeente’ zelfs al in 2007 opgericht. Maar niemand die er aandacht aan heeft geschonken, zo schrijft David de Jong.

“Velen zullen zich nog herinneren dat in 1990 de stad Groningen haar 950 jarig bestaan vierde. We hebben daar nog steeds de stadsmarkeringen aan te danken. In het jaar 1040 werd de naam Groningen in iets andere vorm voor het eerst gebruikt. Vaak wordt er ter gelegenheid van een jubileumjaar extra aandacht besteed aan een dergelijk onderwerp. “

”Bij de laatste raadsvergadering van 2007 ontvingen alle raadsleden een boekje Van Nieuwe Stadt to Meerstad van Beno Hofman. Niet iedereen heeft zich daar direct op geworpen, anders zou het vast wel iemand zijn opgevallen. In april werd ik benaderd door een inwoner van Hoogkerk, die vroeg of ik wel wist dat de gemeente Groningen op 31 mei 2008 200 jaar bestond. Dat wist ik niet en ik ontving het bovengenoemde boekje van hem. Toen herkende ik het boekje dat ik zelf ook in de kast heb staan en ben aan het lezen geslagen. Op pagina 42 van het boekje staat vermeld: "De Bataafs-Franse periode brengt een aantal belangrijke veranderingen. Zo wordt Groningen per 31 mei 1808 een gemeente".
Ik heb hierover contact opgeneomen met Beno Hofman, die nog verder onderzoek heeft gedaan en die kwam tot de volgende conclusie:
"Met schaamte moet ik bekennen dat nader onderzoek heeft uitgewezen dat mijn bron (het boek 'Groninger gemeenten van 1808 tot 1992') op dit punt fout zit! Het voerde mij voor mijn boek toen te ver de mededeling 31 mei 1808 nader te chequen (het viel strikt genomen eigenlijk ook buiten het bestek van mijn boek), maar nu blijkt maar weer dat je niet zomaar iets kunt overnemen! Voor alle Groninger gemeenten gold 31-5-1808, behalve uitgerekend voor Groningen. ‘

“Dat komt doordat alle gemeenten '2e klas' waren en Groningen als enige 1e klas. Groningen was door koning Lodewijk Napoleon bij decreet op 23-10-1807 (in werking tredend 1-12-1807) tot een van de 31 Nederlandse gemeenten '1e klas' (meer dan 5000 inwoners) aangewezen. Belangrijkste wijziging met eerdere situatie was dat stadsbestuur nu gemeentebestuur heette en niet meer uit meerdere burgemeesters bestond, maar voortaan uit een burgemeester en 4 wethouders. Overigens zouden de eerste wethouders aftreden op de eerste maandag na 1-1-1809 en de burgemeester op de maandag na 1-1-1810. Wat de laatste gegevens betreft kun je dus ook 1-1-1808 als een soort begin zien. Kortom: de gemeente Groningen bestaat 200 jaar, maar het begon officieel al wat maanden geleden!"


Het betekent dus dat dit jaar een feestelijk jaar is voor alle gemeenten in Nederland. Misschien dat er daarom maar weinig aandacht aan is besteed. Of zou ons historisch besef hard achteruitgaan? Ook de burgerlijke stand en het bevolkingsregister danken we aan de Franse overheersing. Hofman schrijft ook nog over de start van de bouw van het Stadhuis in 1793, maar het bouwen duurde maar liefst 17 jaar, tenminste als ik de Romeinse cijfers op het Stadhuis goed interpreteer (MDCCCX). Dat betekent dat het college nog twee jaar de tijd heeft om een mooi boek of een mooi feest voor alle Stadjers te organiseren.”

David de Jong
Weblog: www.dsg.nl