nieuws

11 apr 2002, 00:12

2000 jaar oude computer uit de Klassieke Oudheid

Aan de Rijksuniversiteit Groningen kan men vrijdag 12 april alles aan de weet komen over een mogelijke voorganger van de huidige computer. Dan is er ’s middags om vier uur een lezing over een zeer opmerkelijk apparaat dat meer dan tweeduizend jaar oud is.

Dit katern wordt mede mogelijk gemaakt door:

In 1900 ontdekten sponsduikers nabij het Griekse eiland Antikythera in een scheepswrak van rond 82 v. Chr. een uitzonderlijk en uniek mechanisme uit de antieke Griekse wereld. Onderzoek in de vijftiger jaren van het in het Nationale Archeologische Museum in Athene tentoongestelde ding toonde aan dat het om een uitzonderlijke vondst ging, een ingewikkeld technisch raderwerk. Het blijkt meer dan dertig tandwielen te bevatten, inclusief een differentieel tandwielwerk, en is het meest complexe apparaat bekend tot aan de Renaissance in West-Europa. De vraag is wie dit apparaat hebben gemaakt ? En waarvoor ? En waarom kennen wij geen enkel ander apparaat zoals dit ? Hoe komt het dat wij niet hebben geweten van deze geavanceerde techniek ?
De Engelse hoogleraar Edmunds heeft de laatste jaren nauwgezet onderzoek verricht naar het systeem van de tandwielen. Hij komt tot de conclusie dat het mechanisme ongetwijfeld een of ander soort van sterrenkundig rekenapparaat is geweest. In zijn voordracht zal hij het apparaat beschrijven, onder andere aan de hand van een video met simulaties. Hij zal trachten het apparaat in zijn historische context te plaatsen. Hij zal ook aanduiden welk nieuw onderzoek nodig is om meer licht te werpen op dit intrigerende enigma van vroege high-tech uit de klassieke wereld? De voordracht is volledig toegankelijk voor een niet-wiskundig publiek, en wordt door de spreker zelf aangeprezen als geschikt en aanbevelenswaardig voor zowel sterrenkundigen als niet-sterrenkundigen.