Is de binnenstad van Groningen zonder openbaar vervoer wel een goede keuze?

Vanavond wordt in de gemeenteraad van Stad gesproken over het verwijderen van de bussen uit een heel groot deel van de binnenstad.  Volgens de plannen wordt zo ongeveer het gebied van de Sintjansbrug tot de Westerhaven en van het Zuiderdiep bij de Gelkingestraat, tot de Prinssesseweg van ov (openbaar vervoer) ontdaan. Dat is wel ongeveer het grootste gebied van de stad dat straks geen bushaltes meer kent.

De Stad heeft groot belang bij een goede bereikbaarheid. Goed ov helpt de filevorming en parkeerdruk beperken. Maar dat kan alleen als het ov snel doorstroomt, op tijd rijdt, hoog comfort kent en de belangrijkste bestemmingen op korte afstand in veel gevallen zonder overstaps bereikbaar maakt.

Lijnen dus die aan de uiteinden mensen oppikken, via transferia en stations mensen ov verbinding bieden,  om ze aan de andere uiteinden te kunnen afzetten en omgekeerd.

Dergelijke lijnen kunnen alleen floreren bij hoge frequentie en wanneer de werkelijke en belevingssnelheid hoog is. In dat geval worden er veel reizigers getrokken en kan een spiraal van verbetering op gang komen. Het mooie is dat daar in Groningen en omgeving de laatste jaren een succesvol begin mee is gemaakt.

 

Een reeks van wijken en dorpen zijn rechtstreeks met transferia, stations binnenstad en UMCG verbonden. De besluiten voor verdere stappen met een vrije baan naar het zuidwesten vanaf het Hoofdstation en de ongelijkvloerse kruising met het spoor zijn begin dit jaar genomen. Er zijn veel mensen die voor het eerst in hun leven met ov naar het werk of andere bestemmingen gaan. Ze doen dat zonder tijdverlies, parkeerkosten, file ergernis. En onderweg werken velen al met gebruikmaking van wifi-verbinding.

Maar niet in de laatste plaats is het openbaar vervoer voor mensen die van ov afhankelijk zijn, evenals voor het terug dringen van vervuiling en verkeerhinder.

Het mooie is nu dat die functies als het goed wordt aangepakt kunnen profiteren van het goed voorzien in de bereikbaarheid van mensen die wel een keuze hebben.

Immers naarmate de lijnen beter voorzien in de vervoersvraag, komen er meer reizigers, is er ook voor de sociale functie de hele dag verbinding met de belangrijkste knopen en bestemmingen en blijft er geld beschikbaar om minder rendabele lijnen te onderhouden en te laten aansluiten op de drukke lijnen. Dan kan de spiraal die tot voor een paar jaar zoveel naar beneden ging, verder omhoog worden gebogen.

 

Maar is het dan wel wijs om één van de belangrijkste bestemmingen in comfort en kwaliteit naar beneden te halen? Moet de binnenstad nog alleen voor fietsers rechtstreeks bereikbaar blijven? Moet de oude dame met rollator straks in de regen tegen de Hondsrug op door de Sintjansstraat, worstelend tussen de kriskras gestalde fietsen en reclamezooi door de markt over naar de broerstraat, voor de promotie van haar kleindochter? Moet de heer die graag naar de viskraam gaat en een kop koffie neemt in Huize de Beurs een half uur uittrekken voor die tocht vanwege zijn etalagebenen?

En dan kan ik uit eigen ervaring ook nog melden dat de binnenstad de laatste tijd voor blinden en slechtzienden rap ontoegankelijker wordt en grotere afstanden dus voor sommigen problematischer worden.

Een systeem van kleine busjes die vanaf de ring de binnenstad doorkruisen is een derderangs oplossing, een overstap en wachten is altijd een verslechtering. Zo’n systeem is bovendien peperduur en moeilijk uitvoerbaar.

 

Het kan anders en het kan met kwaliteit

 

Daartoe geef ik het volgende in overweging

 

  1. maak in de Brugstraat een soort karrespoor voor bussen in slechts één richting. Op de smalste delen aan beide zijden bijvoorbeeld een heg 10cm naast de bus. Zorg er voor dat de bussen er om en om in beide richtingen door gaan, zoals de treinen dat al jaren zonder problemen doen tussen Hoofdstation en Noorderstation. De bussen moeten dus soms even wachten bij dehaltes van Westersingel en Akerkhof. Het westelijk deel van het Zuiderdiep houdt zo ook zijn ov-ontsluitingsfunctie voor stad en west en noordwestelijk platteland.

  2. maak van lijn 11 een verbinding van Europaparkstation, UMCG Stationnoord, Zernike. De voornamelijk studenten die op de Grote Markt in en uitstappen op deze lijn, zijn doorgaans wel in staat wat verder te lopen en hebben vaak ook het alternatief van de fiets.

  3. overweeg, of het niet beter is wanneer lijn 11 UMCG en Europapark verbindt, lijn 5 vanaf Annen wordt gekoppeld aan lijn 2 naar de Korrewegwijk. Deze lijn zou dan waarschijnlijk wel het beste via Grote Markt, UMCG-noord en Kapteynlaan kunnen rijden. De kop van de Korreweg is immers ook al via lijn 11 van ov voorzien, al zal vanaf daar de Grotemarkt niet meer rechtstreeks bereikbaar zijn. De lijn naar/van Eelde is misschien dan door te koppelen met lijn 9 naar Paddepoel. op deze wijze wordt het aantal bussen via de Grote Markt op drukke uren met meer dan 20 beperkt.

  4. Kies versneld voor elektrisch openbaar vervoer. Of dat nu met accu’s of met waterstof gevoed wordt is in dit verband niet interessant. Een minimum geluidniveau in voetganger- en fietsersgebied is wel een voorwaarde voor de veiligheid.

  5. Verhoog de kwaliteit van bushaltes door ze met (deels transparante) zonnepanelen te overkappen, met elektrische bussen heb je immers geen hinder meer van uitlaatgassen.

 

Met bovenstaande insteek:

  • blijft de stad voor meer mensen eenvoudig en snel bereikbaar;

  • wordt het netwerk van cultuur, wetenschap, techniek en recreatie verknoopt in een binnenstad die van ons allemaal is;

  • bevorderen we dat de binnenstad de plaats wordt waar ontmoeting in een oude omgeving het bouwen aan de toekomst stimuleerd, waar iedereen welkom is en iets te zoeken kan hebben;

  • stimuleren we niet de noodzaak van dure wmo-taxi’s, maar scheppen we voorwaardenom die in de binnenstad een uitzondering te maken;

  • zetten we een stap naar een duurzame stad, waarmee we gelijk banen scheppen.

 

Sjak Rijploeg

 

Sjak Rijploeg

Sjak Rijploeg

sjak@rijploeg.net

Sjak Rijploeg (67), was vanaf 2003 tot april 2015 voor de PvdA lid van de Provinciale Staten van Groningen, laat zich niet hinderen door zijn blindheid. Hij roert zich altijd en overal. (Tekening: schaaklewenborg.nl)

Gratis aanmelden voor de Luncheditie!