vrijdag 07 mei 2010 | 10:33 | 13 reacties
Voorbereiding CO2-opslag Noord-Nederland van start
Print pagina
Noord-Nederland krijgt mogelijk een groot demonstratieproject voor de ondergronds opslag van CO2. De ministeries van EZ en VROM hebben in elk geval een brief gestuurd aan alle betrokken bestuurders van Noord-Nederland, waarmee de voorbereiding van CO2-opslag in het Noorden feitelijk van start is gegaan. Het gaat om een grootschalig CCS demonstratieproject. Eerst kom er een ’breed communicatietraject’ over CCS gericht op alle bewoners en andere betrokkenen in Noord-Nederland.
De brief die aan de noordelijke bestuurders is gestuurd begint met de constatering dat grootschalige CO2-afvang en -opslag (Carbon Capture and Storage, CCS) nodig zal zijn, omdat energiebesparing en verduurzaming niet snel genoeg voldoende CO2-reductie zullen opleveren.
De stap die nu gezet zal worden is die in de richting van ’grootschalige CCS-demonstratieprojecten’. De term ’demonstratieproject’ verdient enige toelichting. In het jaar 2020 moet CO2-opslag echt op grote schaal worden toegepast. Voordien zijn er eerst kleinschalige en grootschalige demonstratieprojecten.
Ze heten demonstratieprojecten omdat de overheid de term ’experiment’ niet wil gebruiken uit vrees dat dan het beeld ontstaat dat er nog proeven worden gedaan m.b.t. de veiligheid. De CO2-opslag in de demonstratieprojecten is namelijk al eerder op veiligheid bekeken. In de demonstratieprojecten gaat het om ervaring met bestuurlijke processen, draagvlak bij de bevolking, logistieke procedures etc. Zo is ’Barendrecht’ bedoeld als een kleinschalig opslagproject en begint Noord-Nederland nu aan het voorwerk voor grootschalige demonstratie.
Er zijn in Nederland in twee regio’s grootschalige opslag in voorbereiding. In de regio Rotterdam wordt gewerkt aan grootschalige opslag in lege gasvelden onder zee (o.a. met EU-subsidie). In Noord-Nederland worden nu dus concrete voorbereidingsstappen gezet. Noord-Nederland heeft nog geen EU-subsidie verworven, maar hoopt er alsnog voor in aanmerking te komen.
Voor een goed begrip van de procedures rond de locatieselectie is het van belang te weten dat de overheid CO2-opslag bevordert en vergunningen verleent, maar dat de feitelijke initiatiefnemers bedrijven zijn (zoals Shell in Barendrecht). Voor Noord-Nederland is de initiatiefnemer een consortium van bedrijven en instellingen verenigd in de Stichting CCS Noord-Nederland: Energy Valley, Gasunie, Groningen Seaports, NAM, NOM, Nuon en RWE.
Wat wordt nu de procedure voor Noord-Nederland?
Het rijk heeft studies laten verrichten naar welke gasvelden in Noord-Nederland potentieel geschikt zijn. De resultaten van die studies (door Gasunie, EBN en TNO) worden op korte termijn verwacht.
Op basis van die studies zal het rijk bepalen welke velden ’in beginsel in aanmerking komen’. Alle betrokken gemeenten en provincies (en de Tweede Kamer) worden tijdig over de studies en de keuze van het rijk geïnformeerd.
De volgende stap is aan ’de initiatiefnemers’. Zij moeten bepalen welke van die geselecteerde velden zij laten onderzoeken (o.a. m.b.t. veiligheids- en milieuaspecten).
In het rijksinpassingsplan zal het rijk uiteindelijk toestemming geven om een specifiek gasveld (en het bijbehorende transporttracé) te gebruiken voor CO2-opslag en -transport.
Daardoorheen loopt nog de subsidieaanvraag van het Noorden bij de EU en de gevolgen dat heeft belangrijke gevolgen voor de timing van de procedure. Voor de EU-subsidie moeten de projecten eind 2015 operationeel zijn en eind 2011 zal de Europese Commissie al bepalen welke projecten voor het EU-subsidietraject geselecteerd worden. Een en ander betekent dat al vóór eind 2011 begonnen moeten worden met de formele procedures (mer en vergunningaanvraag).
CO2-opslag is wettelijk aangewezen als een van de ’projecten van nationaal belang’ en valt daarom onder de RijksCoördinatieRegeling (rcr). De rcr is bedoeld om dergelijke projecten in de besluitvorming en de vergunningverlening te versnellen. Voor Noord-Nederland wil het rijk nog dit najaar de procedure voor een plan-MER starten. Dat betekent dat de initiatiefnemers al heel snel met concrete projectvoorstellen moeten komen.
EZ en VROM laten echter nu al weten dat de definitieve keuzes aan het volgende kabinet worden gelaten.
Bron:
Brief EZ en VROM aan de betrokken bestuurscolleges van Noord-Nederland, 27 april 2010
Bij navraag blijkt, dat de velden van De Wijk maar liefst 52 putten zullen tellen, waarmee het geheel nóg lekker is. Lekker is dat. Voor wat betreft veiligheid maakt het niet veel uit of CO2 wordt geinjecteerd (en opgeslagen) of N2. Vorige week viel er in een VION-slechterij een dode NA inademing van N2.
De kleine velden zijn lang niet alle geschikt of bestemd voor CO2-opslag. En als ze eerst worden gebruikt voor EXTRA-gaswinning ( de EGR-methode met stikstof-injectie) dan zijn ze NIET beschikbaar voor CO2-opslag. Je kunt maar 1 gebruiksmogelijkheid benutten: gasbuffering, pekel-opslag, wegstoppen kernafval, CO2-berging, EGR,aardwarmtewinning...).
dus als de NAM ( lees Shell), dé concessiehouder inNoord-Nederland- al hun velden bewust ongeschikt maakt voor CO2-opslag...DAN IS HET EINDE VERHAAL.
CCS is FICTIE, geen FEIT.
De NAM wil STIKSTOF (N2) gaan gebruiken in een EGR-methode om EXTRA gas te winnen uit een bijna-leeg gasveld in De Wijk-Drenthe. Ook zou daar theoretisch CO2 kunnen worden gebruikt voor EGR of voor CO2-opslag.
Hier zie je, dat lang niet ALLE kleine velden zullen worden gebruikt bij CCS. Dit veld ligt wat verder van de grootvervuilers in de Eemsmond, dat is voor leidingtransport té kostbaar. Of een veld wel of niet geschikt is -gebruikt zal worden- voor CO2-opslag is dus een economische overweging.
Bovendien: De Wijk krijgt bij N2-injectie in totaal 27 boorlocaties, is daarmee zo lek als een vergiet. En ook dan is De wijk ongeschikt, zelfs ongeschikt GEMAAKT voor CCS.
Daarmee klopt ook de geraamde CO2-opslagcapaciteit voor Noord-Nederland niet. Overigens: ook velden, geselecteerd voor ander gebruik zoals aardgas-buffering, opslag kerrnafval, pekel enz. vallen ook af. Als je alle factoren meeneemt dan blijft er van de raming niets over voor feitelijke toepassing van CO2-opslag.
"Eerst kom er een ’breed communicatietraject’ over CCS gericht op alle bewoners en andere betrokkenen in Noord-Nederland".
Ik ben zo vrij om daarvan NIETS te geloven. Een Brede Maatschappelijke discussie zou ook mosterd na de maaltijd zijn. Alle plannen, publiciteit, vragen en antwoorden zijn allang voorgekookt.
Middels inpassing in twee noodwetten staat ook de democratie inmiddels buitenspel. Gemeenten, Provincies, tweede en eerste kamer hebben nauwelijks meer iets in die CO2-pap te brokkelen.
Het is hierbij SHELL-CRATIE ipv DEMO-CRATIE, ook bij de CO2-demo in Barendrecht.
A proposed carbon capture and storage cluster at Kingsnorth in Kent.
A new research paper from American academics is threatening to blow a hole in growing political support for carbon capture and storage as a weapon in the fight against global warming.
The document from Houston University claims that governments wanting to use CCS have overestimated its value and says it would take a reservoir the size of a small US state to hold the CO2 produced by one power station.
Previous modelling has hugely underestimated the space needed to store CO2 because it was based on the "totally erroneous" premise that the pressure feeding the carbon into the rock structures would be constant, argues Michael Economides, professor of chemical engineering at Houston, and his co-author Christene Ehlig-Economides, professor of energy engineering at Texas A&M University
"It is like putting a bicycle pump up against a wall. It would be hard to inject CO2 into a closed system without eventually producing so much pressure that it fractured the rock and allowed the carbon to migrate to other zones and possibly escape to the surface," Economides said.
The paper concludes that CCS "is not a practical means to provide any substantive reduction in CO2 emissions, although it has been repeatedly presented as such by others."
-Noot: Het is zeker, dat gasvelden bij gaswinning inzakken. Daarbij worden de holtes in het gesteente dichtgedrukt, waardoor het volume van het gewonnen gas onvergelijkbaar is met een gedroomde hoeveelheid te injecteren CO2.
Dat afvalgas (99% zuiver) is -anders dan de van nature aanwezige hoeveelheiod CO2 ( 5-10%)- bijzonder agressief en het zal inwerken op de bodemmineralen zoals kalk-verbindingen. Bij kristallisatie daarvan zullen de gasporiën nog meer dichtslibben. Verder zet dat sterk geconcentreerde CO2 uit, koelt af en ook bij ijsvorming stopt een injectie-proces. Gas-injectie zal een bolvorm hebben. De te injecteren hoeveelheid wordt beperkt door de plaatdikte en niet bepaald door het (grotere) oppervlak. Alleen ( bij plaatbreuk) het grootste deel zou ( in theorie) gevuld kunnen worden. Een verdere belemmering is scheefstand van die brok, maar vooral de kostprijs van nieuwe boringen en de aanleg van een transportleidingnet.
CO2-injectie in een oud, verlaten veld zal daarom vrijwel ONMOGELIJK zijn.
Meer over CCS is te vinden op het web-log OVERDRACHTELIJK.
Dat CO2 niet giftig zou zijn is een sprookje dat graag in stand wordt gehouden door belanghebbenden als Shell of VROM.
CO2 is ongevaarlijk bij de natuurlijke concentratie van 0,04%.
Het is echter giftig in hogere concentraties, bijv. als er teveel CO2 ineens vrijkomt bij een cakamiteit, zoals in Monchengladbach (2008).
De feiten:
- bij 2%-4% raak je versuft en duizilig.
- vanaf 5% bewusteloos na een half uur.
- vanaf 8%-10% dood na een half uur.
- 2x zoveel en je bent al dood na een minuut
- niet wegens zuurstofgebrek, maar door verzuring van het bloed en daarna de hersenvleoistoffen.
CO2 is een sluipend gif: het is reukloos en kleurloos, en zakt naar beneden, want het is zwaarder dan lucht.
Er is geen CO2 probleem, dus ik zie niet in waarom we dat voor veel geld in de grond moeten stoppen. Laat maar lekker waaien zou ik zeggen, goed voor de fauna. Waar is de politiek eigenlijk mee bezig? Moest hiervoor soms de AOW leeftijd omhoog? De onbenullen hebben hier de macht over genomen. Dit kan alleen maar slecht aflopen. Waar zijn de gezond verstand politici gebleven? De keuze op 9 juni wordt steeds moeilijker.
Het is een doordenderende trein en dat is jammer. Als je bij de nut en noodzaakdiscussie begint, dan is de eerste vraag hoe je energievisie op lange termijn eruit ziet. Wat mij betreft geen kolencentrales, want dan hoef je die CO2 ook niet af te vangen. Wel duurzame energie: wind, zonne en eventueel getijden. En vooral decentraal, zonder de energiemaatschappijen. Als je wel kolencentrales wilt, een lobby van de grote energiecentrales samen met de overheid, dan zou je kunnen kijken of je grootschalige biomassa kunt produceren met die CO2 in de Eemshaven (second best). Er is trouwens een goed economisch argument om geen CO2 af te vangen en op te slaan, want het is vreselijk duur. En het is in economische termen geen investering maar een kostenpost. Bovendien zijn de velden voor CO2 opslag binnen 10 jaar vol. Over de veiligheid maak ik me na een voorlichting door o.a. de deskundigen die ook van Barendrecht verstand hebben weinig zorgen, want ik heb begrepen dat het risico vergelijkbaar is met dijkdoorbraken, dus gering. Er is echter wel een verschil, namelijk dat bescherming door dijken moet en CO2 opslag niet. Waarom dan zo'n sterke lobby? Ik denk omdat het geld uit Brussel komt en niet uit Nederland. Maar het is en blijft overheidsgeld. Dat kun je toch veel beter in wat anders steken? Volgens mij spelen de milieuorganisaties die ja zeggen tegen CO2 opslag "als transitie(=tijdelijke)oplossing" (zelfs Wouter van Dieren, zo hoorde ik twee weken geleden bij Grounds for Change van de provincie Drenthe) de bouw van kolencentrales in de kaart. Dat moet je toch niet willen? Of zie ik wat over het hoofd? Jan Willem Wolff.
Risico analyse, erg goed kijken naar de gevolgen op lange termijn en bij calamiteiten. Daarbij gelijk harde afspraken wat Groningen er voor terug krijgt, turf en gas hebben Groningen weinig opgeleverd. Goed onderhandelen dus en ruim tijd nemen. Overhaaste beslissingen leveren geen goede beslissingen
@ Jan R. Lunsing
Ok, CO2 is niet giftig. Maar als de boel misgaat en dat gas stroomt massaal uit de opslag, dan gaat wel iedereen die er vlakbij woont dood. Maar ok je hebt gelijk, technisch gezien is het niet giftig inderdaad... ;-)
Verder zeg je dit: "4. We moeten inderdaad zorgen dat fabrieken & auto's zuiniger en schoner worden. Het gaat helaas niet snel genoeg om Europese CO2 doelstellingen te halen. Dus dan maar even dit (als tussenoplossing)."
Dat is vluchten voor verantwoordelijkheid. We hebben met Europa afgesproken om CO2 uitstoot te verminderen. Dat gaat 'niet snel genoeg' omdat de politieke wil ontbreekt bij de afgelopen paar regeringen. (waar je eigen partij aan meegedaan heeft) Landen om ons heen halen het wel, maar onze regering wil meer kolencentrales bouwen en durft nog steeds geen échte maatregelen te nemen om de uitstoot van CO2 op een structurele manier terug te dringen.
"..gaat helaas niet snel genoeg.." is dus niet waar. Wat er moet staan is "...we zijn te lui om echte oplossingen in te voeren, daarom gaat het niet snel genoeg, en dus moeten we nu tijd, moeite en geld steken in tijdelijke knutseloplossingen om geen ruzie met Europa te krijgen".
Kom op zeg, we kunnen toch niet eindeloos doorgaan met symptoombestrijding?
Verder een vraag. Ik zie dat je van de PvdA Groningen bent. Is jouw comment je eigen mening, of denkt de PvdA er ook zo over?
1. Demonstratie is helemaal niet nodig. Op diverse plaatsen is al Co2 onder de grond gepompt.
2. CO2 is overigens niet giftig. Als dat zo was, zouden we nu allemaal omvallen, want we ademen het constant in. Het is zelfs goed voor de plantjes. Het is alleen dodelijk als er zoveel CO2 in de lucht zit, dat er te weinig zuurstof in de lucht zit.
3. Als we als noorden slim zijn, kunnen we proberen iets in ruil voor onze bereidwilligheid te krijgen.
4. We moeten inderdaad zorgen dat fabrieken & auto's zuiniger en schoner worden. Het gaat helaas niet snel genoeg om Europese CO2 doelstellingen te halen. Dus dan maar even dit (als tussenoplossing).
5. De provincie heeft geen referendumverordening. Er kan dus geen referendum over worden gehouden. Ik zou zeggen: als je tegen bent - wordt lid van een actiegroep of politieke partij en maak je mening kenbaar.
Zo zie je maar weer! Het gaat gewoon door. Het moet en zal en zal en moet zo gebeuren. En wie voor of tegen is doet er niet toe. Kunnen we hier geen referendum over houden? Handen ineen slaan of wat dan ook. Volgens mij wil geen enkele burger dit in zijn regio hebben.
Ha, in Barendrecht is het niet gelukt dus nu die boeren in het noorden er maar mee op zadelen?
Ik wil geen CO2 bel onder mijn huis om de handel in emissie rechten te doen groeien!!!
Donder op met je CO2, is totaal nutteloos en bovendien gevaarlijk!
Sla lekker CO2 op in je eigen tuin!
Haha, wie denken ze nou voor de gek te houden met hun "demonstratieproject" ?
Het is een Experiment/ Proef/ Test waarbij giftige, dodelijke gassen grootschalig, vlakbij bewoond gebied onder de grond wordt gestopt, zonder dat er ervaring is met de mogelijke gevaren, risico's.
Dus gewoon net zo'n vies experiment als in Barendrecht, maar dan groter.
De oplossing zit niet in het verstoppen van de gevolgen van milieuvervuiling, maar in de aanpak van de bron. We moeten zorgen dat fabrieken schoner worden, we moeten zuiniger auto's hebben en we moeten over op schonere energie op basis van zon, wind en water. Als al die politici en ministeries en bedrijven daar nou eens op focussen in plaats van het verdoezelen van de nadelen van hun vuile fabriekjes...
