De provincie Groningen onderschrijft grotendeels de kritiek van de Noordelijke Rekenkamer op de Blauwe Stad. Alleen moet die kritiek niet zo ver gaan dat de positieve effecten met het kritische badwater worden weggegooid. Het college van GS van Groningen benadrukt dat het doel van project Blauwestad niet is veranderd. Er zjn nu al veel positieve effecten, vinden overigens ook veel ondernemers bij het Oldambtmeer. GS: 'Het ging en gaat nog steeds om de revitalisering van het gebied. Dit betekent dat de maatschappelijke opgave meer is dan een rekensom van baten en lasten en dat het project niet alleen om woningbouw draait. Ook de realisatie van waterberging, aanleg van natuur en landschap, en recreatievoorzieningen maken hier deel van uit, evenals het project Ring Blauwestad, dat zorgt voor een goede verbinding tussen Blauwestad en de directe omgeving. Het college constateert dat ondanks tegenslag bij de kavelverkoop al meerdere positieve effecten voor het gebied zichtbaar zijn en heeft vertrouwen in de voortgang van het project.’

Het Eindrapport Blauwestad van de Noordelijke Rekenkamer dat donderdag is gepresenteerd, geeft volgens Gedeputeerde Staten een waardevolle terugblik op de totstandkoming, uitvoering en realisatie van het project Blauwestad over de afgelopen twintig jaar. Dit staat in de reactie van Gedeputeerde Staten. Het geeft de provincie Groningen, maar ook andere organisaties een aantal belangrijke lessen mee voor de toekomst. De aanbevelingen van de Noordelijke Rekenkamer neemt het college van GS dan ook allemaal over. Een aantal daarvan heeft het college zelf al in een eerder stadium ingevoerd. Voor het project Blauwestad is inmiddels ook een nieuwe ontwikkelingsvisie opgesteld die goed aansluit bij de conclusies en aanbevelingen van de rekenkamer.

Andere tijden

Eind jaren negentig was de noodzaak voor een sociaaleconomische impuls voor Oost-Groningen zeer manifest en breed gedragen. De stemming over de woningmarkt was toen ook positief. Dit heeft er toe geleid dat met enthousiasme en vertrouwen werd gestart met een ambitieus project in een innovatieve publiek-private samenwerking. De provincie Groningen was één van de pioniers op dit gebied.

Het eindrapport laat zien dat de provincie het project Blauwestad na een ‘zoekende’ start steeds beter in de vingers kreeg en dat de provincie uiteindelijk adequaat heeft gereageerd toen de financiёle zekerheid in gevaar kwam. Er was bij aanvang van het project wel sprake van een te hoge verwachting ten aanzien van het tempo van de kavelverkoop, dat onderschrijven GS. Deze verwachting is inmiddels in de nieuwe ontwikkelingsvisie ver naar beneden bijgesteld. Ook met de conclusie dat in de Overeenkomst Blauwestad (OBS) onvoldoende rekening is gehouden
 

met de mogelijkheid dat private partners niet aan hun betalingsverplichtingen zouden voldoen, is het college het eens.

Aandacht voor risico’s

Het college neemt afstand van de opmerking dat de provincie stelselmatig meer aandacht had voor het vooruitschuiven en afwentelen van risico’s dan voor (het beperken van) die risico’s zelf. De provincie onderscheidt risico’s op twee niveaus: de investeringen in de publieke infrastructuur en de risicoverhouding tussen de publieke en private partijen, zoals vastgelegd in de OBS. De rekenkamer stelt vast dat de provincie de risico’s ten aanzien van de publieke infrastructuur goed heeft geborgd. De publieke infrastructuur is zonder noemenswaardige begrotingsoverschrijding gerealiseerd.

Wat betreft de risicoverhouding tussen publiek en privaat is gebleken dat de oorspronkelijke afspraken de publieke belangen onvoldoende hebben geborgd. Het gaat daarbij om het risico als gevolg van de tegenvallende kavelverkoop. Toen zich dat in de praktijk voordeed, zijn er echter adequate maatregelen getroffen en is de balans door de Nadere Afspraken in 2008 grotendeels hersteld.

De afgelopen jaren heeft de provincie de nodige verbeteringen aangebracht in haar eigen organisatie en in het instrumentarium dat nodig is om dergelijke complexe projecten te realiseren. GS zijn met de rekenkamer van mening dat blijvend gezocht moet worden naar verbetering van aanpak en werkwijze.

Informeren PS

Het college constateert met de rekenkamer dat bij de besluitvorming in 1997 en 1999 vooral de financiële onderbouwing van de publiek-private
samenwerking veel vragen opriep in Provinciale Staten. Er was sprake van verschillende opvattingen van de kant van PS en van de kant van GS over de vraag in hoeverre informatie over deze onderbouwing beschikbaar gesteld diende te worden voordat er een besluit genomen kon worden.
 

Terugkijkend begrijpen GS de conclusie van de rekenkamer dat PS in hun ogen beide jaren onomkeerbare beslissingen hebben genomen op basis van onvoldoende informatie.
GS zijn van mening dat op belangrijke beslismomenten daarna PS alle beschikbare en relevante informatie van het college hebben gekregen om tot weloverwogen besluiten te komen.
Verder constateert de rekenkamer dat GS en PS de afgelopen paar jaar meer in evenwicht zijn gaan handelen. Inmiddels werken GS samen met PS en de gemeente Oldambt aan de totstandkoming en uitvoering van een nieuwe ontwikkelingsvisie voor Blauwestad.

Vertrouwen in de voortgang

Het college benadrukt dat het doel van project Blauwestad niet is veranderd. Het ging en gaat nog steeds om de revitalisering van het gebied. Dit betekent dat de maatschappelijke opgave meer is dan een rekensom van baten en lasten en dat het project niet alleen om woningbouw draait. Ook de realisatie van waterberging, aanleg van natuur en landschap, en recreatievoorzieningen maken hier deel van uit, evenals het project Ring Blauwestad, dat zorgt voor een goede verbinding tussen Blauwestad en de directe omgeving. Het college constateert dat ondanks tegenslag bij de kavelverkoop al meerdere positieve effecten voor het gebied zichtbaar zijn en heeft vertrouwen in de voortgang van het project.