'De Leeuwarder Courant gaf haarscherp aan dat het Groninger Forum een ‘open zenuw’ is. De meningsvorming is thans stevig in beweging. Een globale tussenstand daarvan leidt tot de conclusie dat de tegenstanders zich roeren en in de meerderheid lijken. Op zich trekt tegenstand altijd meer aanhangers maar het is toch wel opmerkelijk dat de voorstanders zo stil zijn. Van van Twist c.s. hoor je geen woord meer. De politici hebben zich een enkele keer in de media uitgesproken. Is men zo overtuigd van zijn standpunten? Of heerst er de bekende angst van degenen die zich stilhouden als ze geschoren worden?'(Zo begint vandaag een opiniebijdrage van oud-wethouder Klaas Swaak (PvdA) aan de Groninger Internet Courant. Hij kondigt aan dat dit zijn laatste bijdrage is over het Groninger Forum). Lees de rest van zijn column:

‘Voor de Partij van de Arbeid geldt het Forum helemaal als een open zenuw. De achterban is diep verdeeld. De gemeenteraadsfractie bleef in het interpellatiedebat op woensdag 27 januari jl. echter onverkort achter de plannen staan. Het CDA verklaarde zich tegen het Forum. D66 zei ja, mits. Het was een herhaling van haar eerder ingenomen standpunt. Met de tegenstemmen van de VVD en de Stadspartij erbij is de scheidslijn tussen voor- en tegenstanders inmiddels wel verschoven. De raadsverkiezingen van 3 maart spelen daarin een belangrijke rol. Dat dringt in de media duidelijker door dan in de opstelling van de politieke partijen. Of de coalitiepartijen dat nu leuk vinden of niet: het Forum (evenals de tram) wordt het belangrijkste, zo niet enige verkiezingsonderwerp.
Naast deze conclusie komen twee zaken naar voren: de besluitvormingsprocedure en de politieke bestuursstijl.

-de besluitvormingsprocedure
De eerste kanttekening is de vraag waarover en wanneer er nog besloten moet worden. Vooreerst is de provincie aan zet. Het gaat dan om 3.7 miljoen die Gedeputeerde Staten reserveerden voor de voorbereiding van de bouwplannen. Dat bedrag is weliswaar gedekt maar Provinciale Staten moeten er nog over besluiten. Zo’n besluit moet ook nog vallen over de 35 miljoen uit de Zuiderzeegelden. De definitieve besluitvorming zal in april/mei plaats vinden. Voor toekenning van beide bedragen komen alleen projecten in aanmerking die bijdragen aan economische structuurversterking. Provinciale Staten staan voor een lastige vraag. Is de besteding aan een cultuurpaleis in de stad in economische zin waardevoller is dan die aan regio’s zoals Eemsmond en Oost-Groningen? Daar gaan economische achterstanden gepaard met een teruglopende bevolking. Niet alleen het gemeentebestuur van Groningen heeft iets uit te leggen aan de burgers. Dat geldt vooral voor Provinciale Staten die nu aan zet zijn. De Staten ontkomen er niet aan een brede afweging te maken. Zij zullen uiteindelijk het definitieve oordeel over het Forum vellen. De uitslag van de gemeenteraadsverkiezingen zal zwaar drukken op de besluitvorming in Provinciale Staten.

-de politieke bestuursstijl

Het is onbegrijpelijk dat wethouder de Vries termen als populisme, verruwing en verrechtsing gebruikt om het debat te kenschetsen. Als je tegen een investering in de stad bent, hoor je tot de populisten. Dat is wel een vergaande versimpeling. Ik ben een groot voorstander van investeren in de (Binnen)stad. Nu gaat het echter in de discussie om een enkele investering, die in het Forum, de rest staat er buiten. Veel ernstiger is dat de Vries opnieuw de beantwoording van de gestelde vragen uit de weg gaat. Terwijl hij de tegenstanders eigenlijk verwijt dat ze niet nadenken. Het komt er dus op neer dat we hem blind moeten volgen.
 

-de exploitatie en de dreigende culturele kaalslag

Wethouder de Vries zegt dat de beantwoording van vragen over de nog niet gedekte investering geen haast heeft. Dat klopt: Provinciale Staten moeten immers nog besluiten. Het vergt wel enige uitleg waarop hij zijn verwachting baseert dat er de komende maanden een oplossing komt.
Vervolgens is er nog steeds geen antwoord op de vraag over de exploitatie van het Forum.
Inmiddels is op de Dienst OCSW (daar niet alleen) de discussie gestart over kerntaken. Dat wil zeggen dat er vooruitgelopen wordt op de te nemen bezuinigingsmaatregelen in onder meer de cultuursector. Het Centrum voor Beeldende Kunst is bijv. bang voor opheffing. De nevenvestiging aan het A-kerkhof is al gesloten. De synagoge is overgedragen aan de St. Groninger Kerken. Bij het Wall House is een van de twee medewerkers ontslagen. En wat zal de invloed zijn van de provinciale en rijksbezuinigingen op cultuur? En op andere beleidsterreinen die misschien nog wel belangrijker zijn? De provinciale bezuinigingen van anderhalf tot twee miljoen zijn net bekend gemaakt. Een masteropleiding voor excellente conservatoriumstudenten is door het rijk afgewezen. In elk geval geeft het aan dat er drastisch bezuinigd zal worden. Betrekt de gemeenteraad deze ontwikkelingen ook in de beoordeling van het Forum?
Een ontslagronde bij de bestaande culturele instellingen gaat vooraf aan het scheppen van werk door het Forum in de toekomst. Ik zie er geen structurele economische structuurverster-king in. Is het dan verantwoord een Forum te gaan exploiteren waar miljoenen heengaan? Het verlies dat het bestaande cultuurleven zal lijden, de kaalslag die daar plaats vindt, zal het Forum nooit kunnen compenseren.

-het grote manco: geen accommodatienota
Eens te meer wreekt zich het feit dat er geen accommodatienota lag voorafgaande aan de plannen voor het Forum. De meerwaarde ervan voor het Groningse culturele leven had dan vastgesteld kunnen worden. Daarover wordt nog steeds getobd. Van Kampen schreef: over de meerwaarde gaat ‘inderdaad een doorlopende discussie’.
Van Twist c.s. gaat het allereerst om arbeidsplaatsen, meer toeristenbezoek en een hoger bezoek aan horeca en winkels. Dat is een economische meerwaarde en geen culturele. Van Twist kan ook niet anders schrijven want anders voldoet het Forum niet aan de gestelde economische criteria voor toekenning van fondsen. De econoom Vrolijk vocht de economische meerwaarde van van Twists cijfers terecht aan. Wat blijft er dan nog over van de economische onderbouwing van de aanvrage bij de fondsen?
Moet het gevarieerde en attractieve Groningse culturele leven aan een krankjorum Forum ondergeschikt gemaakt worden? En moet dat leven ook nog eens getroffen worden door bezuinigingen? Dat willen we toch niet? Straks lijken we nergens naar! Zelfs niet op ‘Almelo’ in de woorden van de Vries.

Abraham Lincoln zei: Je kunt een paar mensen altijd voor de gek houden en allemaal voor even, maar je kunt niet allemaal altijd voor de gek houden.

Klaas Swaak