nieuws

23 okt 2001, 00:12

Het Groninger Museum presenteert schilderijen van Jan Janszoon De Stomme

Het Groninger Museum presenteert schilderijen van Jan Janszoon De Stomme uit eigen collectie vanaf heden t/m 3 maart 2002.

Dit katern wordt mede mogelijk gemaakt door:

De Stomme had een bijzondere band met Groningen. Van oorsprong was hij een Fries, maar zijn carrière had hij te danken aan de aanwezigheid van rijke opdrachtgevers in de stad Groningen. Hij werd geboren als Jan Voogelesang in Franeker omstreeks 1615. Aangezien hij doofstom was, werd hij De Stomme genoemd. Een naam die hij altijd gebruikt heeft als kunstenaar. Jan Janszoon de Stomme is ongeveer van 1634 tot 1658 als schilder actief geweest.
Op jonge leeftijd vertrok De Stomme in1642 naar Groningen waar hij zich vestigde als kunstschilder. Vanaf1647 ontstond er een continue stroom portretten, waaronder ook kinderportretten. De Stomme was een goed portretschilder die mogelijk les heeft gehad van de Friese schilder Wijbrand van der Geest en volgens onbevestigde berichten van Rembrandt van Rijn.
Zijn opdrachtgevers waren voornamelijk rijke particulieren zoals de Ommelander adel en Groninger burgemeesters. Hoewel De Stomme belijdend lid was van de hervormde kerk, kreeg hij ook opdrachten uit katholieke kringen. Een typisch katholiek schilderij toont een dood kind opgebaard volgens de katholieke gebruiken. Het was verboden in het protestantse deel van Nederland om een kind op deze manier op te baren en zeker af te beelden. De droeve vader zal er zeker een boete voor hebben gekregen.
In de collectie van het Groninger Museum bevinden zich drie portretten van de evangelisten Marcus, Lucas en Johannes met hun respectievelijke symbolen, de leeuw, de os en de adelaar. Het portret van de vierde evangelist Matheus met het symbool de engel is het enige particuliere bruikleen in de tentoonstelling. Sinds 1821 zijn de vier evangelisten weer voor het eerst samen te zien. Deze reeks van vier is uniek in het werk van De Stomme, dat geheel uit portretten bestaat. Het is denkbaar dat de portretten van de evangelisten oorspronkelijk gemaakt waren voor een van de schuilkerken in Groningen.
;