nieuws

26 jun 2000, 00:12

Groningse wiskundigen maken opmerkelijke grafsteen

Het in Groningen gevestigde Wiskundig Genootschap heeft opdracht gegeven voor het uitbeitelen van een ellenlang pi-getal met 35 cijfers op een grafsteen.

Dit katern wordt mede mogelijk gemaakt door:

De steen is bedoeld voor het graf van de zeventiende eeuwse Nederlandse wiskundige Ludolph van Ceulen in de Pieterskerk in Leiden.
Van Ceulen (1540 – 1610) was de eerste wiskundige ter wereld die de waarde van het getal pi tot 35 cijfers achter de komma nauwkeurig berekende. Hij publiceerde dat getal op hoogst originele wijze, namelijk op zijn grafsteen in de Pieterskerk
Helaas moeten onverlaten de steen tussen hebben gestolen of verplaatst, want hij is 1864 verdwenen. Volgens het Wiskundig Genootschap is dat een blamage voor Nederland, en daarom moet die fout worden recht gezet. De nieuwe grafzerk met het getal pi is vrijwel klaar en zal woensdag 5 juli door prins Willem-Alexander worden onthuld.
Het getal pi is de verhouding tussen de middellijn en de omtrek van een cirkel. Het is een getal waarmee wiskundigen en filosofen uit het oude Egypte, China, Arabië en Griekenland zich al bezig hielden. Bij doorsnee berekeningen gaat men uit van 3,14 maar dat is dus niet precies genoeg.
Sinds Van Ceulen, vanaf 1600 hoogleraar in Leiden, is men al weer veel verder dan 35 decimalen. In september 1999 konden met behulp van een computer zelfs 206.158.430.000 cijfers achter de komma worden bepaald
De gedenksteen die wordt onthuld weegt ruim 600 kilo en werd ontworpen door Cornelia Bakkum uit Schoorl. De oorspronkelijke tekst bevatte vier keer de eerste 35 decimalen van pi. Cornelia Bakker heeft dat ook gedaan. De onthulling van de steen is het hoogtepunt van een manifestatie op 5 juli die is getiteld: ‘Pi in de Pieterskerk’.