nieuws

09 jun 2001, 00:12

Groningers ontdekken kristallen in wespennest

Groningse onderzoekers hebben in Israëlische wespennesten minuscule ilmeniet-kristallen ontdekt. Zij vermoeden dat de magnetische kristallen als een soort kompas werken.

Dit katern wordt mede mogelijk gemaakt door:

I. Stokroos en H. van der Wal onderzochten in Israël met elektronenmicroscopen de zintuiglijke organen van de Vespa Orientalis, oftewel de oriëntaalse hoornaar. Zij ontdekten dat de broedcellen van deze wespensoort elk een klein kristalletje bevatten, dat naar beneden uitsteekt vanuit het midden van de cel. Het kristal zit met wespenspeeksel aan het koepelvormige dakje vastgeplakt en heeft dezelfde samenstelling als het magnetische mineraal ilmeniet.
De onderzoekers weten niet zeker waar de kristallen toe dienen, maar zij vermoeden dat de wespen een zintuig hebben dat gevoelig is voor magnetisme of dat ze in staat zijn infrarood waar te nemen. ,,Het kristal zou als een soort kompas kunnen werken. Of als de waterpas van een landmeter, aangezien de kristallen bij de bouw van de cellen een heel netwerk vormen.
De wespen zouden het ilmeniet in hun omgeving kunnen verzamelen, maar het is ook mogelijk dat ze het zelf produceren. De bestanddelen van hettitanium en ijzer zijn aangetoond in het lichaam van de wesp. De twee Groningse onderzoekers publiceren samen met twee Israelische collega’s hun bevindingen in het wetenschappelijke tijdschrift Nature. Zij willen kijken of het kristal ook in de nesten van Nederlandse wespensoorten voorkomt.
;