dinsdag 08 februari 2011 | 10:29 | 17 reacties
Groninger hoogleraar: “Afzien van CO2-opslag in Noorden blamage”
Print pagina
In de provincie Groningen gaan steeds meer stemmen op van mensen die niets moeten hebben van CO2 opslag. Maar volgens de Groningse hoogleraar Energie en Duurzaamheid Catrinus Jepma zou het een zeer slechte zaak zijn voor het milieu wanneer CO2 straks weer gewoon de lucht in geblazen mag worden in plaats van dat er een proef komt met veilige opslag. Hij zegt dat in het laatste nummer van het zakenblad Entrepreneur Magazine.
Pof. dr. mr. Catrinus Jepma is hoogleraar op de leerstoel Energie en Duurzaamheid aan de Rijksuniversiteit Groningen. Hij is een van de onafhankelijke deskundigen in Noord-Nederland op het gebied van economie en duurzaamheid, en ook werkzaam voor de Energy Business School van het Energy Delta Institute in Groningen.
Volgens prof. Jepma is CO2-opslag in principe een onmisbaar onderdeel van een strategie om internationale milieudoelstellingen te bereiken. ‘Als je CO2-opslag zou laten vallen dan wordt het echt onmogelijk om milieudoelstellingen, nationaal en internationaal, te bereiken’, zegt hij in Entrepreneur Magazine.
Volgens prof. Jepma zijn er zeker twee belangrijke redenen om te blijven streven naar een proef in het Noorden met CO2-opslag. ‘Op de eerste plaats is het zo dat de vergunningen voor de bouw van de kolencentrales in de Eemshaven al zijn afgegeven. Dus die gaan sowieso draaien, linksom of rechtsom. Dan kun je de CO2 die er vrij komt maar beter wel afvangen en proberen het ondergronds op te slaan.’
Een tweede reden om te blijven streven naar een proef met CO2-opslag is dat het een uitstekende manier is om Noord-Nederland te positioneren. De ondergrondse opslag levert het Noorden veel kennis op, die elders in de wereld kan worden ingezet. ‘Ik was in het verleden steeds voorstander van een proef in het Noorden met CO2-opslag, en ik ben dat nog steeds. Als we het niet gaan doen zou dat een blammage zijn voor Noord-Nederland en wordt het onmogelijk om je milieudoelstellingen te behalen.’
Wekgevers voor proef met CO2 opslag
Werkgeversorganisatie VNO-NCW Noord vindt het in elk geval wel een goede zaak wanneer het Noorden meewerkt aan het houden van een proef. Volgens voorzitter Bert van der Haar is er veel onwetendheid rond CO2-opslag en is er onnodige angst, zo stelt hij in het artikel in Entrepreneur.
‘Soms vraag ik wel eens aan mensen die ik spreek hoe zij denken over CO2-opslag. Dan zeggen ze meestal dat ze er op tegen zijn. Maar vraag je vervolgens waarom, dan wordt het een stuk lastiger. Er bestaan kennelijk veel vooroordelen. In onze visie is het voor het Noorden juist zeer interessant om technieken te ontwikkelen om CO2 veilig op te slaan. Het is belangrijk dat we duidelijk gaan uitleggen dat gas duizend keer gevaarlijker is dan CO2, en dat we in het Noorden onder voorwaarden een unieke kans hebben om een voorsprong op te bouwen in het ontwikkelen van technologie voor ondergrondse CO2opslag.’
VNO-NCW Noord en MKB Noord hechten groot belang aan het tot stand komen van CO2-opslag in Noord-Nederland, omdat dit een stevige economische impuls voor de regio kan betekenen. Daarna kan Noord-Nederland haar technologie, kennis en ervaring exporteren. In die marktgedreven fase vertegenwoordigt CCS een waarde van ‘enkele miljarden euro’s’. VNO-NCW Noord en MKB Noord willen dan ook actief meehelpen om een demonstratieproject te laten slagen.
‘Er is in Europa 350 miljoen euro beschikbaar voor het nemen van een proef met opslag. Wij hebben gezegd: het is goed wanneer we die proef hier in het Noorden kunnen nemen. Het is goed wanneer wij technologisch gezien een voorsprong kunnen opbouwen en er kennis door ontwikkelen die we dan weer kunnen verkopen. Een andere enorme kans is dat we hier in het Noorden een energiecluster kunnen opbouwen, waarbij we niet alleen CO2 opslaan, maar ook kunnen gebruiken voor nieuwe technologieën, bijvoorbeeld voor het produceren van algen. Met CO2 kun je algen laten groeien en zo kunnen we hier in het Noorden verder werken aan een bio-based economy’, zo betoogt Van der Haar.
‘Wat velen zich niet realiseren is dat wij in het Noorden hard op weg zijn om de grootste energieregio van Nederland te worden. Daar is geld mee te verdienen, zelfs nu in een tijd waarin het geld op is’.
Al eens uitgerekend hoeveel zuurstofatomen er tegelijk met de CO2 atomen ondergronds worden opgeslagen?
Zonde van de zuurstof, die we allemaal dagelijks nodig hebben.
Kan die zure lucht van het merendeel van de reacties hierboven veilig worden afgezogen en ondergronds opgeslagen? Dát zou de noordelijke economie pas een
'boost" geven!
Ach Jepma. Je hebt wel meer onzin uitgekraamd. Zo deskundig ben je niet op dit gebied.
Remi zegt: INLEZEN.
Dat kan op web-log OVERDRACHTELIJK, Vkblog ONLINERS-FRIESLAND, Vkblog ONderLINERS-NEDERLAND, Vkblog ALLES OVER CO2-OPSLAG, Tikoweb COtwee...CO2ntramine enz.
Leesbaar, flitsend, actueel (merendeels).
Het is jammer dat er zo veel onbegrip is tussen wetenschappers en bewoners. Bewoners hebben weinig oog voor de rationele argumenten van de wetenschappers, de wetenschappers hebben weinig oog voor de sentimenten van de bewoners. Daardoor is er helaas wat weinig inhoudelijke discussie op basis van feiten over de opslag van CO2. Het komt nu vooral neer op energie-professoren die in de ogen van de bewoners reclamepraatjes houden aan de ene kant en onderbuikgevoelens van de bewoners aan de andere kant.
De technologie voor de opslag van gas in (lege) gasvelden wordt al jaren in de praktijk gebruikt. Al jaren wordt aardgas in bijna lege velden gepompt, als tijdelijke opslag voor piekvraag. Ook in Nederland worden gasvelden daarvoor gebruikt. De technologie van gas in de bodem pompen is op zich dus niet nieuw en er is heel veel ervaring mee, alleen gaat het nu over CO2 in plaats van aardgas. Maar in essentie zit daar weinig verschil in, alleen dat CO2 heel veel veiliger is dan aardgas. Echte angst voor de opslag van CO2 zou er daarom niet hoeven zijn. Deze angst zou eventueel wél reeël zijn als het gas opgeslagen zou worden in andere lagen, bijvoorbeeld ondergrondse lagen waarin zich nu water bevindt. Dit omdat je moeilijk kunt nagaan of zulke lagen helemaal luchtdicht zijn of niet. Van de aardgasbellen weten we dat ze helemaal luchtdicht zijn; anders was het aardgas immers in de loopt der eeuwen allang in de atmosfeer verdwenen.
Wel kan ik mij een natuurlijke weerstand voorstellen, omdat je als bewoners een 'wel de lasten niet de lusten' gevoel krijgt. Het idee dat, net als bij het aardgas, het Noorden er niets mee opschiet. Terwijl dit eenvoudig op te vangen is door bijvoorbeeld de bewoners (gemeente, provincie etc.) een deel van de opbrengst te geven. Je ziet ook bij windmolens dat als de omwonenden er van mee kunnen profiteren, de weerstand bij veel mensen verdwijnt als sneeuw onder de zon.
Ook kun je je afvragen of CO2 opslag en afvangen überhaupt een goede methode is. Dat is een lastige vraag, omdat het nadelen en voordelen heeft. Het kost veel, ook aan energie, maar je krijgt er ook veel lagere uitstoot mee en de CO2 kun je (ook later) als kostbare grondstof gebruiken voor van alles. Enkele decennia geleden vond men het apart inzamelen van afval zoals oud papier en glas ook maar overdreven en verspilling van energie en tijd. Maar tegenwoordig wordt dit papier en glas vooral ook als nuttige grondstof gezien voor de industrie. Ook CO2 is voor veel processen een nuttige grondstof. Niet alleen in kassen (waar nu soms gas verbrand wordt alleen voor de CO2), maar wellicht ook voor de chemische industrie. Dat zou een impuls aan bv. de chemie in de Eemshaven en Delfzijl kunnen geven.
Opslag van CO2 in de bodem is dus niet zozeer het naar volgende generaties opschuiven van een probleem, maar ook een manier om deze nuttige grondstof voor later gebruik op te slaan. En al lang voordat de opslagvelden vol zijn, zijn de huidige energiecentrales allemaal alweer afgeschreven en vervangen. Hopelijk door niet of minder vervuilende opwekmethodes.
Dat we in 40 jaar volledig duurzaam zijn is maar de vraag, tot nu toe zitten we op zo'n 4% terwijl we sinds de jaren negentig investeren. Wat Remi ern niet bij verteld is dat we nu al drie keer meer Groene Belasting betalen dan tiental jaren geleden, wanneer je nu naar volledig duurzaam gaat (wat overigens heel goed samen met de 'centrale' energiebedrijven kan) dan moet je gaan rekenen aan uitstaande binnenlandse schuld tbv duurzaam opgewekt stroom, Spanje heeft zo een schuld van ruim 80 milard opgebouwd.
Lijkt mij slimmer met meest efficiente middelen in te zetten op transitie, dus een energiemix waarbij de burger betrouwbaar en betaalbaar (!) energie kan krijgen. CO2 opslag met kolen is vooralsnog goedkoper dan een aantal windparken op zee bijelkaar.
Daarnaast vraag ik me af waarom we niet tegen de oudere centrales zijn, ik heb persoonlijk liever dat we in die 40 jaar de meest schone kolen hebben, kolen staat ook in de visie van Greenpeace genoemd tot 2030. We gaan ze in meest optimistische schema dus toch nodig hebben. Nuon en Essent bouwen meest efficiente centrales ter wereld in de eemshaven. Kun je gewoon op internet opzoeken.
Iets minder emotie rondom CO2 opslag zou goed zijn, daarnaast meen ik dat we hier wel wat gewend zijn met ons gas?! Dat westerlingen nu de tegenstanders bijstaan in het Noordelijk CO2 debat (vanuit de agenda de kolencentrales tegen te werken) doet niets af aan de kansen van Opslag!!
Catrinus is (zie internet) een veel gevraagd proffesor en energiebedrijven investeren echt geen miljarden als ze denken dat het niet nodig is vanwege snelle invoer van duurzaam stroom...
Het lijkt er sterk op dat mijnheer Jepma de zaken omdraait: de vergunningen voor de kolencentrales zijn afgegeven in het vooruitzicht van CO2 afvang. En willicht zelfs om deze mogelijk te maken: CO2 kan moeilijk over lange afstand worden getransporteerd - te duur en te gevaarlijk. Dus moet je CO2 produceren waar je het gaat opslaan: boven op de gaten dus, of zo dicht mogelijk er bij.
De conclusie ligt voor de hand dat die kolencentrales zijn gebouwd om CO2 te produceren, om deze vervolgens voor veel geld op te slaan.
Nu CO2 opslag op zijn minst sterk is vertraagd gaan die kolencentrales vrolijk CO2 produceren zonder opslag. Dat betekent dat CO2 rechten moeten worden bijgekocht, de CO2 prijs vervolgens omhoog gaat en de kolenstroom navenant duurder wordt.
Waardoor zonne- en windstroom veel eerder rendabel worden. Onverwacht voordeeltje?
In de provincie Groningen gaan steeds meer stemmen op van mensen die niets moeten hebben van CO2 opslag en de mening van Catrinus Jepma interesseert mij hoegenaamd niets. Zijn stelling dat het een zeer slechte zaak zou zijn voor het milieu wanneer CO2 straks weer gewoon de lucht in geblazen mag worden in plaats van dat er een proef komt met veilige opslag, raakt kant nog wal. In de eerste instantie komt aan elke opslag ook een einde, en als het wel door zou gaan zal de prikkel weggenomen worden om iets aan de oorsprong van het probleem te doen en dat is o.a. door geen kolen-en atoomcentra’s te bouwen en wat meer in alternatieve energie te investeren. Hij zegt e.e.a. in het laatste nummer van het zakenblad Entrepreneur Magazine en ik zeg het nu in de Groninger Internetkrant, so what!
De betiteling van de man dat hij hoogleraar is en ook nog eens deskundig doet mij ook niks, je wordt hier in Nederland zowat dagelijks geconfronteerd met allerlei deskundigen die zo nodig even in beeld moeten om hun deskundigheid te ventileren, het komt mij zo langzamerhand de neusgaten uit! Maar goed de volgende stelling: CO2-opslag in principe een onmisbaar onderdeel van een strategie om internationale milieudoelstellingen te bereiken. ‘Als je CO2-opslag zou laten vallen dan wordt het echt onmogelijk om milieudoelstellingen, nationaal en internationaal, te bereiken’, Mijn stelling is, en dan val ik in herhaling, dat alle overheden meer moeten investeren in alternatieve energie i.p.v. op voorhand komen met alternatieve opslag van CO2, en ander afval (w.o. atoomafval) want ook hier komt een einde aan en naar het zich laat aanzien blijft men de ingeslagen weg volgen. Volgende stelling: In de eerste plaats is het zo dat de vergunningen voor de bouw van de kolencentrales in de Eemshaven al zijn afgegeven, dus die gaan sowieso draaien, linksom of rechtsom. Dus deze man legt zich er wel bij neer bij het feit dat overheden die zich klaarblijkelijk niets van het milieu aantrekken, maar hij houdt zich wel bezig met de afval wat dit met zich meebrengt?!. Ik noem dat een omgekeerde wereld. Volgende stelling: Een grote drogreden is om te stellen dat e.e.a. een uitstekende manier is om Noord-Nederland te positioneren. De ondergrondse opslag levert het Noorden veel kennis op, die elders in de wereld kan worden ingezet. Simpel gezegd noem ik dit geslijm van de grootste orde en daar trapt een nuchtere Groninger echt niet in, Groningen is en wordt zo langzamerhand steeds meer de beerput van Nederland en dat pikken we niet! Hoe durft deze man in de vredesnaam te stellen dat het een blamage zou zijn als e.e.a. niet door zou gaan, of bedoeld hij dat hij zich dan geblameerd voelt?!…En last but not least komt Werkgeversorganisatie VNO-NCW Noord ook nog eens om de hoek kijken met de stelling dat het een goede zaak is voor het Noorden! Hoezo, levert dit soms werkgelegenheid op, die anderhalve man met een paardenkop?! Ik zou zo zeggen VNO-NCW Noord, blijf bij je leest en zorg eens voor een betere echte werkgelegenheid in het Noorden middels meer industrie waarbij men eens echt kan spreken van werkgelegenheid i.p.v. alles te willen centraliseren in de Randstad en Groningen te gebruiken als dumpplaats, of schrap anders het woord “Noorden” achter jullie naam!
Wetenschap voor wie? De ondernemers? De bouwbedrijven?
Iedereen weet dat CO2 opslag een zeer kostbare zaak is en wij mogen dat als belastingbetalers op brengen. Ook bij het maken van een CO2 opslag gaat CO2 de lucht in. De opslag capaciteit is slechts zeer beperkt.
Een druppel op een gloeiende plaat zelfs. Als de permafrost in de moerassen in Canda en in Siberië gaan ontdooien komt er zoveel CO2 vrij, daar kun je niet tegen pompen!
Feit is gewoon dat Nederland dankzij de grote maatschappijen allerlei groene maatregelen tegen blijft houden.
Windmolens zouden onpraktisch zijn omdat die vooral in het noorden zouden komen te staan en de afnemers in het zuiden van Europa zitten. Kletskoek, waarom bouwen ze dan geen nieuwe centrales bij Maastricht en wel in de Eemshaven, ver van de bruizende economie in Beieren en Rijnland?
Lijnolie mogen we niet gebruiken omdat het milieu onvriendelijk zou zijn , eveneens kletskoek, in Spanje, Portugal, Polen en de Baltische Staten, maar ook hier in Groningen liggen duizenden hectares braak, met Europese subsidie. Grond waar zonder subsidie oliehoudende zaden op kunnen worden verbouwd. Laat de professor zich daar eens voor gaan in spannen!
Zet Groningen op de kaart als de provincie die het voor elkaar heeft gekregen alternatieve energievormen commercieel interessant te maken voor prvé- en zakelijkgebruik.
We zullen afmoeten van een economie die nog draait op een energie die alleen maar vervuilt.
Het is, net zoals 'producten' die niet afbreekbaar zijn te maken, als vervuilende energie te gebruiken, zaak dit allemaal te verbieden.
Bouw nieuwe woningen en bedrijven passief-neutraal!
Geachte Catrinus Jepma zet al Uw, en die van Uw studenten, ''energie'' in op het ontwikkelen
en commercieel maken van nieuwe schone energievormen. Zorg dat de hele wereld naar Groningen gaat kijken!
Remi, inderdaad. Alleen de introductie al, is doorspekt met gekleurd taalgebruik. "... kiezen voor veilige opslag" is mijns inziens behoorlijk suggestief. Op internet zegt men dan, "i see what you did there". ook het " - gewoon - de lucht inblazen", probeert in te spelen op een sentiment van "change", het veranderen van gedrag. Natuurlijk niet het gedrag van de producenten, want die gaan gewoon op grote schaal kolen stoken. In een tijdschrift met de titel "Entrepeneur magazine" vallen dit soort uitspraken bij de doelgroep er natuurlijk in, als Gods woord in een ouderling.
Ziet iemand anders ook tegenstrijdigheid in het in één zin noemen van "onafhankelijke deskundige" en "werkzaam voor de Energy Business School van het Energy Delta Institute"? Zijn de doelstellingen eigenlijk wel realistisch? Ter voorbeeld biobrandstof. Hier beginnen we langzaam in te zien dat de "doelstellingen" (5% tot 10% bijmengen komende jaren) grote gevolgen heeft voor o.a. de wereldvoedselprijzen.
Als ik Jepma zoek op het internet, ben ik het volledig eens dat we veel meer op (aard)gas kunnen inzetten. Daarom is het bouwen van kolencentrales hier in het Noorden (anders dan voor een dikke grijpstuiver), op z'n minst gezegd, een beetje vreemd.
‘Als je CO2-opslag zou laten vallen dan wordt het echt onmogelijk om milieudoelstellingen, nationaal en internationaal, te bereiken’ aldus prof Jepma. Volgens mij is dit een volstrekt onjuiste weergave van de werkelijkheid. De Nederlandse overheid heeft de afgelopen jaren heel veel steken laten vallen op het gebied van verduurzaming van onze energievoorziening. Maar zelfs nu nog geldt m.i. dat een flinke inzet op duurzame bronnen risicovolle end-of-pipe oplossingen zoals CCS overbodig maakt.
Ten aanzien van de ontwikkeling van de kolencentrales: dit is een buitengewoon ongelukkige keuze geweest (zwaar understatement), maar als we het niet kunnen terugdraaien kunnen we ze beter gebruiken om echt innovatieve oplossingen voor CO2-afvang te bedenken in plaats van alles onder het tapijt te vegen.
‘Als je CO2-opslag zou laten vallen dan wordt het echt onmogelijk om milieudoelstellingen, nationaal en internationaal, te bereiken’ aldus prof Jepma. Volgens mij is dit een volstrekt onjuiste weergave van de werkelijkheid. De Nederlandse overheid heeft de afgelopen jaren heel veel steken laten vallen op het gebied van verduurzaming van onze energievoorziening. Maar zelfs nu nog geldt m.i. dat een flinke inzet op duurzame bronnen risicovolle end-of-pipe oplossingen zoals CCS overbodig maakt.
Ten aanzien van de ontwikkeling van de kolencentrales: dit is een buitengewoon ongelukkige keuze geweest (zwaar understatement), maar als we het niet kunnen terugdraaien kunnen we ze beter gebruiken om echt innovatieve oplossingen voor CO2-afvang te bedenken in plaats van alles onder het tapijt te vegen.
Het mag noch in grote hoevelheden de lucht in geblazen worden, noch te worden opgeslagen onder de grond. Als CO2 wordt opgeslagen zou dat een stimulans voor die vermaledijde kolencentrales zijn, en daar moeten we nu juist van af!! Weg met de fossiele brandstoffen!
Aan de reacties kun je lezen dat Jepma helemaal gelijk heeft: vooroordelen en nog eens vooroordelen op basis van zeer weinig kennis van zaken. De enige manier om nog jarenlang zonder moeite je email te versturen, in een verwarmd huis te zitten, op vakantie te gaan en comfortabel te leven is dat we steenkool gaan gebruiken als brandstof. Ik en anderen ook zijn heus wel bereid om een beetje energie te besparen met een led lampje of zoiets marginaals, maar niemand is bereid om 40 of 50 % van zijn energieverbruik te verminderen. Steenkool verbranden moet, of je het leuk vindt of niet. CO2 afvangen en opbergen moet, of je het leuk vind of niet. Wees blij dat er techneuten, ingenieurs natuurkundigen en scheikundigen zijn die zich rot werken aan oplossingen. De hakken in de wal zetten is bekrompen.
Goed verwoord door mijn voorganger Remi..
-Tevens weten we niet wat voor een uitwerking de co2 opslag ondergronds op lange termijn zal hebben.
-Extra kosten voor de ondergronds opslag die net zo goed ergens anders in geinvesteerd zouden kunnen worden (geld verspilling?).
Helass gebruiken we met z'n alleen steeds meer en meer energie dus ergens moet er wel iets gaan wringen..
Citaat van de prof: In onze visie is het voor het Noorden juist zeer interessant om technieken te ontwikkelen om CO2 veilig op te slaan.
Laten we dus eerst een techniek ontwikkelen om veilig op te slaan en daarna de proef doen met opslag.
Nu gaan we eerst de proef doen en tijdens de proef kijken wat de goede manier is.
Dit is de verkeerde volgorde.
Er wordt dus gezegd dat we nog een methode voor veilige opslag moeten ontwikkelen, hoe kunnen ze dan al zeggen dat het veilig is.
Wat een luie hoogleraar.
Hij zegt " volgens de Groningse hoogleraar Energie en Duurzaamheid Catrinus Jepma zou het een zeer slechte zaak zijn voor het milieu wanneer CO2 straks weer gewoon de lucht in geblazen mag worden in plaats van dat er een proef komt met veilige opslag."
1) "een proef met veilige opslag". Euh?? Het is een proef! Dan weet je dus per definitie niet van te voren of het veilig is.
2) Het is inderdaad zo dat het slecht voor het milieu is om de CO2 zo de lucht in te pompen. Maar de oplossing: Het onder de grond proppen is een luie oplossing die het probleem alleen maar voor ons uit schuift naar een volgende generatie.
Als je geen nieuwe kolencentrales bouwt, dan hoef je ook de CO2 niet weg te moffelen. Steek al het geld wat nu in die nieuwe kolencentrales van Duitse en Zweedse bedrijven en in afvang, transport en opslag van CO2 gaat zitten gewoon in duurzame energie. Dan los je het direct aan de bron op, schuif je het probleem niet dom door naar volgende generaties en creëer je ook nog meer langdurige werkgelegenheid.
Er zijn allerlei onafhankelijke onderzoeken die aangeven dat we zonder al te veel moeite in Nederland in 40 jaar helemaal over kunnen stappen op schone energie (dus geen kernenergie). De enige reden dat we dat niet doen is de sterke lobby van de kolenboeren en bedrijven als Essent, Nuon en de Gasunie die bang zijn dat ze straks minder gaan verdienen. (duurzame energie is immers grotendeels decentraal, en dat is voor centraal denkende bedrijven een lastige transitie)
Deze hoogleraar snapt er geen snars van en laat zich leidden door die kolenlobby, in plaats van zich in te lezen in de materie.
