Noord-Nederland, en de provincie Groningen in het bijzonder, wordt Nederlands grootste proeftuin voor de opslag van kooldioxide, CO2, onder de grond. De ministers Jacqueline Cramer van Milieu en Maria van der Hoeven van Economische Zaken hebben daarover een brief gestuurd aan de Tweede Kamer. Volgens de ministers zijn Friesland, Groningen en Drenthe bij uitstek geschikt om de niet onomstreden techniek voor het eerst op grote schaal uit te proberen. Vanaf 2015 wordt in lege gasvelden broeikasgas opgeslagen. Als het allemaal doorgaat kan dat een miljardeninvestering opleveren en een enorme impuls voor de verdere ontwikkeling van het Noorden tot ’Energy Valley’ omdat de ondergrondse CO2 opslag ook veel kennis oplevert.

Barendrecht wordt het eerste kleine project op land, daarna is Noord-Nederland aan de beurt. Het Noorden is volgens de ministers geschikt vanwege de beschikbaarheid van lege gasvelden en de korte afstand tussen uitstoters en opslag.
Bij een initiatief voor ondergrondse CO2 opslag in het Noorden zijn grote energieproducenten betrokken. Zo starten Nuon en RWE met afvangprojecten in nieuw te bouwen kolencentrales in de Eemshaven. Ook de NAM, AkzoNobel en Gasunie doen mee. Het Noorden denkt alle in heel het land afgevangen CO2 te kunnen bergen.

Den Haag, Brussel en de deelnemende bedrijven betalen samen. Brussel heeft miljarden klaar liggen voor goede demonstratieprojecten. De kosten zijn voor bedrijven nu nog veel te hoog.

Nederland heeft ruimte voor de opslag van 1600 megaton, de helft onder land, de andere helft onder zee. Voor de eerste veertig jaar is dat voldoende, denken de ministers. Zij verwachten dat na 2060 fossiele energie grotendeels overbodig wordt.

ACHTERGROND

De ondergrondse opslag van CO2 in lege gasvelden in de provincie Groningen is niet alleen van grote betekenis voor het milieu, maar levert de Groningse economie een enorme extra impuls op. De ondergrondse opslag van CO2 in Groningen levert veel werkgelegenheid en kennis op, die ook elders in de wereld kan worden ingezet. De opslag van CO2 kan ook een belangrijke motor worden achter de ontwikkeling van Noord-Nederland tot ‘’Energy Valley’’. Een en ander betoogde onlangs in Delfzijl de Groningse hoogleraar Catrinus Jepma. Hij sprak toen tijdens een ledenvergadering van de Samenwerkende Bedrijven Eemsmond.
Techniek verder ontwikkelen.

Volgens professor Jepma, werkzaam bij het Energy Delta Institute van de RUG, is de techniek nog niet zo ver uitontwikkeld dat CO2 nu al ondergronds opgeslagen kan worden. Het vergt nog zo’n vijf tot tien jaar voordat het een voldragen technologie is. Noord Nederland wil bij het ontwikkelen van die nieuwe technologie een voortrekkersrol vervullen. Volgens Jepma is ondergrondse opslag van CO2 onvermijdelijk omdat wind- en andere duurzame energie samen niet voldoende opleveren om CO2 uitstoot voldoende te verminderen.

Wanneer de CO2 uitstoot niet drastisch vermindert zal de temperatuur in de wereld onvermijdelijk nog sterker stijgen.

Momenteel heeft Nederland twee proefprojecten voorgesteld om de ondergrondse CO2 opslag mogelijk te maken: in Rotterdam en in de Eemsmond, bij de nieuwe centrales van NUON en RWE. Europa heeft in totaal zo’n vier miljard euro beschikbaar voor 10 tot 15 proefprojecten.

Milieufederatie

De Milieufederatie Groningen liet tijdens de SBE-bijeenkomst weten onder strikte voorwaarden ook wel in te kunnen stemmen met proeven met de ondergrondse opslag van CO2. Wel moet er volgens directeur Siegbert van der Velde wel eerst een maatschappelijk debat gevoerd worden om zo ook maatschappelijke acceptatie te krijgen.

Maar volgens de Milieufederatie Groningen moeten de nieuwe centrales van NUON en RWE niet eerst gebouwd worden, omdat het kolencentrales zijn die het probleem van de CO2 uitstoot alleen maar groter maken. Volgens de Milieufederatie Groningen is het beter om proeven met de ondergrondse opslag van CO2 te doen bij bestaande , gasgestookte, centrales.

‘Wij zien de ondergrondse opslag van CO2 als een noodzakelijk kwaad, en als minst slechte van alle kwaden. Wel moet er nader onderzoek komen naar de veiligheid, want de opslag in de lege gasvelden zou ook kunnen leiden tot steenvorming, en daarmee tot bodemstijging. En dat kan dan weer leiden tot aardbevingen. Maar als daar nader onderzoek naar is gedaan, en er geen opgeslagen CO2 kan weglekken, dan valt er met ons best te praten over de CO2 opslag’, aldus de Milieufederatie Groningen.