Een zwaluw maakt nog geen lente, maar er zijn al meerdere zwaluwen gesignaleerd richting Stadhuis in Groningen. De kans op een “linkse lente” lijkt gestaag groter te worden en Groningen kan zich daarmee opmaken voor het eerste linkse college in vele jaren. Dat is te mede danken aan de SP dat graag wil mee regeren in Groningen. Deze partij neemt daarbij echter op twee manieren het risico van politieke zelfmoord.
Hans de Preter
De SP is in Nederland namelijk groot geworden door zich in het verleden duidelijk te profileren als “tegenpartij”. Door aan de zijlijn te blijven staan en geen verantwoordelijkheid te nemen kon men elk voorstel dat in de ogen van deze partij niet sociaal genoeg was, met rode tomaten gaan bekogelen. En op die manier werd men gestaag groter. Maar de SP heeft bij de afgelopen gemeenteraadsverkiezingen uit een ander vaatje getapt en zich veel constructiever opgesteld. Zo’n houding is aanzienlijk moeilijker dan overal “nee” tegen te roepen en op die manier een grote groep ontevreden kiezers aan te spreken.
Deze nieuwe koers heeft ook te maken met het feit dat SP-lijstaanvoerder Jan Marijnissen denkt dat er volgend jaar een eenmalige kans is dat zijn partij in het kabinet komt. Lukt het dan niet, dan lukt het nooit niet, en hij wil die kans niet verpoedelen. Daarop vooruitlopend hoopt de SP in gemeentebesturen in Nederland nu al vast te kunnen laten zien dat men die verantwoordelijkheid aan kan. En in Groningen is men het kennelijk helemaal eens met deze lijn.
Dat de SP nu afstand neemt van de koers uit het verleden en bereid is vuile handen te maken, is zeer lovenswaardig. Men kiest nu niet meer de positie van de beste stuurlui die aan wal staan, maar men wil de nek uitsteken. Toch is dat voor de SP zelf een zeer riskante zaak. Want in wezen is men dat op exact dezelfde koers als de sociaal-democratische PvdA. De voorloper van de PvdA koos al in de jaren twintig van de vorige eeuw voor een politiek om “het systeem” van binnenuit te hervormen en vuile handen niet te schuwen. Daar waren jaren van theoretische discussie binnen de sociaal-democratie in Nederland en Duitsland (Eduard Bernstein) aan vooraf gegaan.
Als de SP straks in het college van en B en W in Groningen komt, dan betekent dat dus dat men ook akkoord gaat met sloop van nog bruikbare woningen in het kader van de stadsvernieuwing. En ok gaat men akkoord met de aanpak van de Grote Markt. En ook zal men akkoord gaan men zeer ingrijpende bezuinigingen op de sociale dienst, vanwege een tekort van 14 miljoen euro. Dat zijn geen zaken waar men zich populair mee maakt. En dat zal deze partij straks kiezers gaan kosten, want hoe kan men zich straks nog afzetten tegen de PVDA waar men dan nog amper van verschilt?
Een andere mogelijkheid is dat de onderhandelaars er toch niet meer uitkomen, en dat er uiteindelijk toch een college met GroenLinks, PvdA, CDA en VVD komt. Maar dat college kan dan wel steeds kunnen wijzen op het feit dat de SP nu al wel akkoord gegaan is met de stadsvernieuwing zoals de PVDA dat het liefste ziet en waarover nu al een akkoord is gesloten. Mocht de SP toch niet in het college komen, dan zou Rosita van Gijlswijk zich ongeloofwaardig maken wanneer ze straks zaken gaat bestrijden waarover ze het met Frank de Vries nu toch al eens was geworden. Kortom: de SP in Groningen is momenteel politiek aan het koorddansen en moet zich gedragen als elke andere voorzichtige andere politieke partij die verantwoordelijkheid wil nemen en niet van het koord wil donderen.
