Tienduizenden Groningers zijn de afgelopen dagen terug gekomen van vakantie en hopelijk voor hen zijn ze verkwikt en geïnspireerd door de nieuwe indrukken weer aan de slag gegaan. Mogelijk zullen velen zich tijdens een reis in het buitenland vergaapt hebben aan de soms schitterende architectuur in historische steden. Wie na zo’n reis langs oude steden in Italië, Frankrijk of Spanje dan weer een wandelingetje maakt over de Grote Markt kan met frisse blik vaststellen dat het centrum van Groningen en van in feite van heel noord-Nederland maar een haveloze, troosteloze aanblik biedt.

Hans de Preter

Het bizarre is dat het Groningse gemeentebestuur en vrijwel iedereen in Groningen daar ook wel van doordrongen is. Maar om de een of andere reden schiet het maar niet op met de plannen om de Grote Markt die ambitieuze oppeper te geven die zo broodnodig is.

Sinds plannen van het toenmalige college van B en W van Groningen in februari 2001 in een referendum door de bevolking werden afgewezen is er een zelfs voor de wereld-geschiedenis ongekend inspraak-traject geweest, waarbij inwoners uit alle geledingen in de Groningse samenleving de gelegenheid kregen in een Forum hun zegje te doen. Dat heeft er toe geleid dat de Rotterdamse architect en stedenbouwkundige Willem Jan Neutelings nu met een voorstel is gekomen dat op brede steun in dat forum kan rekenen. Zijn voorstel komt er op neer dat de door velen gewenste voorzieningen aan de Grote Markt oostzijde allemaal tegelijk worden gerealiseerd. Volgens hem is het heel goed mogelijk om in de oostwand zowel een nieuwe bibliotheek, als een warenhuis en een muziektheater te laten bouwen. Dat betekent dat de bevolking tijdens een referendum geen keuze hoeft te maken uit die voorzieningen, maar dat alles samen mogelijk is.

Voordeel van zijn voorstel is ook dat een grootschalig referendum daarmee overbodig lijkt te zijn geworden: iedereen krijgt een beetje zijn zin.

Het Ei van Columbus, zo zou men dus zeggen. En: ‘Vort met die geit: aan de slag nu!’. Maar nee, hoor: wie schetst onze verbazing dat we in een persverklaring van D66 lezen dat er op het gebied van de inspraak maar matig is gepresteerd in Groningen tot nu toe. Fractievoorzitter Thomas van Dalen vindt dat er een ‘interactief beleid’ moet komen en dat er sprake is van ‘grootheidswaan’ bij het college van B en W van Groningen die in de rest van de planvorming ‘niet leidend’ mag zijn.

Hoe hebben wij het nu? Als er er ergens sprake is van oeverloze inspraak waar niemand nog een touw aan vast kan knopen, dan is het wel rond de Grote Markt in Groningen. B en W van Groningen geven momenteel rond de Grote Markt eerder blijk van ongekende besluiteloosheid in plaats van van grootheidswaan.

Het is al jaren nogal bon-ton om grootschalige plannen van gemeenten die niet onmiddellijk op applaus van het publiek kunnen rekenen af te doen als ‘grootheidswaan’. Maar zonder gemeentebesturen die af en toe hun nek durven uit te steken, zou er nooit meer een opmerkelijk project kunnen ontstaan. Dan zouden er in Groningen geen Martinitoren en ook geen Groninger Museum zijn geweest.

B en W van Groningen zouden juist meer blijk moeten geven van ‘grootheidswaan’: dat liever dan een middle-of-the-road houding van pappen en nathouden waarbij iedereen te vriend wordt gehouden maar waardoor er niets opmerkelijks gebeurt en de stad langzaam ten onder gaat.

De zomervakantie is voorbij: laten we nu vaart zetten achter de ontwikkeling van de Grote Markt. De discussie zal daarbij verlegd moeten worden van de vraag: of we het doen, naar: hoe we het doen. Want aan die wezenlijke vraag, hoe te komen tot een invulling die past bij de historische architectuur van Groningen maar die tegelijkertijd zorgt voor een enorme, eigentijdse impuls en uitstraling, is Groningen door alle inspraak-bijeenkomsten nog veel te weinig toe gekomen.