Een Schouwburgaffaire in Groningen is voorbij. Gisteren maakte het openbaar ministerie namelijk bekend dat drie hoofdrolspelers in de rel rond de Schouwburg, onder wie twee ambtenbaren, een boete opgelegd hebben gekregen. Door ze meteen te betalen konden de drie aan verdere vervolging ontkomen. De directeur van de Schouwburg moet duizend euro betalen, het hoofd van de facilitaire dienst eveneens en de aannemer die de klus voor zijn rekening nam drieduizend. Maar is dat nu een deal die het rechtsgevoel geheel bevredigt? Nou, nee eigenlijk niet.

Hans de Preter

In de Schouwburgaffaire draait het er om dat de gemeente vorig jaar zomer opdracht gaf tot ingrijpende aanpassingen in de vide. Deze werd dichtgemaakt, waardoor het in de toekomst niet meer mogelijk zou worden om van bovenaf met een kopje koffie in de hand naar beneden te staren, naar het binnenkomende publiek. De vloerbedekking werd ook veranderd, en ook de wanden kregen een andere kleur. Maar dat werd niet gepikt door Irene Verbeek, de kunstenares die tientallen jaren geleden het plafond van de Schouwburg schilderde in volgens zeer velen volstrekt vloekende, niet bij de Schouwburg harmoniërende kleuren.

Maar Verbeek stond wel volstrekt in haar recht: het op eigen initiatief en zonder vergunning veranderen van het Schouwburginterieur was in strijd met de afspraken. De rechter gaf haar daarin volledig gelijk, en de gemeente Groningen heeft er sindsdien alles aan gedaan om gemaakte foute te herstellen. En Groningen kan nog eindeloos blijven genieten van het kleurgevoel van Irene Verbeek.

Als sluitstuk van de affaire is er dan nu nog de rechterlijke uitspraak waarbij schouwburg directeur Thom van der Goot duizend euro boete moet betalen. Aannemers bedrijf Jurriëns moet drieduizend euro betalen en het hoofd van de facilitaire dienst Age Liefering gaat voor duizend euro aan de paal. Alle drie hebben inmiddels betaald.

Echt bevredigend is het allemaal niet. Want alle drie betrokkenen hebben uiteindelijk gehandeld ten behoeve van de gemeente Groningen. Twee van de drie zijn ambtenaar, en zijn niet politiek verantwoordelijk. Wanneer het tweetal gehandeld heeft in strijd met het ambtenarenrecht, dan zouden er disciplinaire maatregelen moeten worden genomen. Maar dat is niet het geval: er moesten gewoon bekeuringen worden betaald.

Het hoofd van de facilitaire dienst heeft laten weten dat hij zwaar teleurgesteld is, en vindt dat de gemeente Groningen de boete voor hem zou moeten betalen. Hij heeft daarmee een punt. Want sinds wanneer moeten ambtenaren bekeuringen betalen voor het maken van fouten? Niets menselijks is ambtenaren vreemd, en ook zij kunnen dus fouten maken. Maar daarvoor zijn werkgevers verantwoordelijk, en die kunnen zich daar tegen verzekeren. Bovendien is de wethouder politiek verantwoordelijk. Nu zal het zeker zo zijn dat de wethouder onwetend is gehouden, en niet op de hoogte was van wat er was gebeurd. Maar dat doet aan de politieke verantwoordelijkheid niets af. Zo is in Duitsland ooit Willy Brandt afgetreden omdat hij zich politiek verantwoordelijk voelde voor een spionage-affaire waar hij part noch deel aan had.

Niet dat de verantwoordelijk wethouder in Groningen zou moeten aftreden: dat voert weer wat ver. We moeten in Nederland niet voortdurend roepen dat politici moeten aftreden wanneer ergens fouten worden gemaakt. Maar dat doet aan haar verantwoordelijkheid en aan die van de gemeenteraad helemaal niets af. Dat nu ambtenaren uit eigen zak boetes moeten betalen voor iets wat ze te goeder trouw hebben gedaan, dat wringt.