De Groningse journalistiek is momenteel in mineur. De journalisten zitten nog bij te komen of stevig te balen van het nieuws dat het Nieuwsblad van het Noorden vanaf 1 april volgend jaar op gaat in een nieuw te vormen regionale ochtendkrant. Daarvan gaan dan ook de Drentse Courant, het Groninger Dagblad en het Groninger Dagblad Stad deel uitmaken.

Hans de Preter

Dat nieuws is vorige week bekend gemaakt door de directie van de Hazewinkel Pers. Volgens de directie maakt het concern momenteel nog wel enige winst, maar is de rentabiliteit van de verschillende dagbladen zo laag dat er niets anders op zit dan toch maar de pijnlijke weg van een samenvoeging van dagbladen te gaan bewandelen.

‘Je kunt beter het dak van je huis repareren wanneer de zon nog schijnt’, zo luidt kort samengevat de redenatie van de directie. Dat nieuws kwam met name bij de redacties van het Groninger Dagblad en het Groninger Dagblad Stad toch nog hard aan. Toch nog, omdat de mogelijkheid van een fusie met het Nieuwsblad van het Noorden (1888) steeds als een donkere wolk boven deze kranten heeft gehangen. Maar de journalisten hebben steeds de hoop gekoesterd dat hun krant, die uiteindelijk is voortgekomen uit de Winschoter Courant (1873), toch zou kunnen blijven bestaan. Die hoop lijkt nu vervlogen. Want weliswaar heeft het Groninger Dagblad, in combinatie met de Drentse Courant (1826), het niet slecht gedaan: de winst van het aantal abonnees was te gering om het verlies van het aantal abonnees bij het Nieuwsblad te compenseren.

Het is een spijtige ontwikkeling dat er opnieuw een krant verdwijnt in de provincie Groningen.. Maar het is wat erg simpel geredeneerd om nu te stellen dat de directie van het bedrijf ‘zo maar’ een einde maakt aan de pluriformiteit in de regionale pers en uit bot winstbejag een dagbladtitel ten grave draagt.

De situatie in Groningen is niet zo veel andere als die in tal van andere steden in Nederland, Europa en zelfs in de rest van de wereld. Alleen in de hele grote wereldsteden hebben de inwoners nog de keuze uit verschillende dagbladen die in diezelfde stad worden gedrukt. Het maken van een dagblad kost namelijk tientallen, nee honderden miljoenen. Daar komt bij dat het verlies van abonnees bij het Nieuwsblad voor een belangrijk deel ook te wijten is aan demografische factoren: mensen kijken ’s avonds liever t.v., er zijn veel meer eengezinshuishoudens dan vroeger, veel meer mensen lezen samen de krant. Dat leidt er toe dat avondkranten in heel Nederland het moeilijk hebben. Het Nieuwsblad deelt haar pijnlijke situatie dus met veel andere regionale dagbladen in Nederland.

De regionale dagbladen in de regio die ’s ochtends verschijnen doen het over het algemeen een tikje beter. Kortom: er bleef de directie van het Nieuwsblad dan ook weinig anders over dan om die krant ook naar de ochtend te brengen.

Dit betekent niet dat het Groninger Dagblad Stad een jaar voor niets heeft zitten sappelen. De redacteuren hebben laten zien dat er uit de stad Groningen gigantisch veel nieuws valt te halen.

Daarom zou de nieuwe krant die volgend jaar verschijnt de sterke kanten van het Nieuwsblad – gedegen, achtergrond, niet populistisch – en van het Groninger Dagblad Stad – frisse, snelle nieuwsjager – moeten zien te combineren. Hopelijk komt er dan een sterke krant te voorschijn, met een vrije opmaak die zich niet de wet laat voorschrijven door vormgevers die berichten in een keurslijf plaatsen waardoor iedere krant er elke dag precies hetzelfde uitziet.

Overigens is het ook spijtig dat de meerderheid van de aandelen van Hazewinkel Pers worden overgenomen door de Friese Pers, uitgeefster van de Leeuwarder Courant. Dat betekent de facto het einde aan een puur Groningse bedrijfstak, met een hoofdkantoor in Groningen en een honderden jaren oude traditie. De belangrijkste besluiten worden voortaan in Leeuwarden genomen Maar daar staat dan wel weer tegenover dat het voor de noordelijke kranten aanzienlijk beter is dat ze worden uitgegeven door de Friese Pers, waar men liefde koestert voor kranten, dan door een of andere grote Nederlandse holding als De Telegraaf of PCM.

Al met al lijkt Groningen terug bij af, in het jaar 1743. Dat was het jaar dat de allereerste Groningse krant werd opgericht, de Groninger Courant. Toen was Groningen een one-paper-city, en dat is het straks weer. Maar een essentieel verschil is wel dat er nu nieuwe journalistieke uitgaven voor terug zijn gekomen: de waakhondfunctie van de regionale journalistiek wordt nu mede waargenomen door nieuwere media als RTV Noord of OOG TV. Maar, met alle respect: kranten zijn dat niet. Voor iedereen die houdt van de geur van kranten en drukpersen, die kickt op het geritsel van verse krantenpagina’s en die iets afweet van de grote traditie van kranten-stad Groningen, blijft het balen, de komende weken.