Drie vrouwen zullen de komende weken bepalen door welke partijen en met welk programma de stad Groningen de komende vier jaar bestuurd zal worden. Marjo van Dijken (PvdA), Karin Dekker (GroenLinks) en Rosita van Gijlswijk (SP) hebben namelijk een sleutelrol bij de onderhandelingen over een nieuw college van B en W.
De gemeenteraadsverkiezingen hebben voor Groningen op het eerste gezicht niet geleid tot een aardverschuiving, althans niet vergelijkbaar met die in Rotterdam. De steun voor de Groningse variant op Leefbaar Nederland, de Stadspartij, bleef beperkt. Deze nieuwe partij komt met twee zetels in de nieuwe gemeenteraad.
Het verlies van de PvdA in de stad Groningen, die van 13 naar 9 zetels gaat, is echter wel historisch. Nog nooit kreeg de PvdA zo weinig zetels toebedeeld van de kiezer.
Maar toch blijven de sociaal-democraten de grootste partij in Groningen, en is het als vanouds deze partij die het initiatief neemt tot de college-onderhandelingen.
In principe zou het mogelijk kunnen zijn om de coalitie, die de afgelopen vier jaar aan de macht is geweest, voort te zetten. PvdA, VVD, CDA en D66 hebben samen een minieme meerderheid in de raad.
Duidelijk is echter dat het daar niet van komt. De PvdA heeft namelijk laten weten dat de verkiezingsuitslag gevolgen moet krijgen voor het nieuw te vormen college. Unaniem heeft de PvdA fractie laten weten dat het nieuwe college er wat haar betreft linkser uit moet komen te zien. En dat is niet onverstandig van de PvdA, want anders zou die partij over vier jaar op de linkerflank mogelijk nog veel meer kunnen gaan verliezen.
Dat betekent dus dat PvdA-lijsttrekker Marjo van Dijken serieuze onderhandelingen zal moeten gaan voeren met Karin Dekker van Groen Links en met Rosita van Gijlswijk van de SP. De PvdA zou in theorie zelfs kunnen aansturen op een volledig links stadsbestuur, maar het ligt niet voor de hand dat de PvdA dat ook doet. Dat zou namelijk betekenen dat de PvdA plotseling een wel erg radicale ommezwaai maakt en haar beleid van de afgelopen acht jaar niet voortzet. Bovendien waren de ervaringen van de PvdA in Groningen met een links meerderheidscollege in het verleden niet onverdeeld positief.
Het ziet er dus naar uit dat de PvdA zal kiezen voor ofwel GroenLinks, ofwel de SP. Voor de SP pleit dat die partij zich de afgelopen jaren weliswaar kritisch heeft opgesteld, maar op sommige punten voor de PvdA aanvaardbaarder was dan GroenLinks. Tegen de SP pleit echter dat Rosita van Gijlswijk heeft laten weten beslist niet te willen samenwerken met de VVD. Die partij heeft de afgelopen vier jaar op het gebied van economische zaken, werkgelegenheid en informatietechnologie echter zeer gelukkig samengewerkt met de PvdA, dus het is de vraag of de sociaal-democraten Koen Schuiling c.s. zo maar aan de kant zullen schuiven.
GroenLinks is gezien de afkeer van de SP van de VVD – die in Groningen veel meer een sociaal-liberale koers vaart dan een rechts-conservatieve – daarom uiteindelijk waarschijnlijk een aantrekkelijker partner voor de Partij van de Arbeid, al waren de verhoudingen met Karin Dekker de afgelopen jaren dan ook niet geweldig. Overigens onderkent ook Karin Dekker dat de Groningse VVD niet te vergelijken is met afdelingen van die partij in plaatsen als Aerdenhout of Wassenaar.
De aanstaande verschuiving naar links van het nieuwe college van B en W van Groningen betekent wel dat een opknapbeurt voor de Grote Markt definitief minder grootschalig en ingrijpend zal worden dan begin vorig jaar nog bijna zeker waarschijnlijk leek. En tenslotte betekent de verkiezingsuitslag dat er eindelijk weer eens een vrouwelijke wethouder komt in Groningen. Daar zouden de drie linkse vrouwelijke lijsttrekkers het toch wel heel snel over eens moeten kunnen worden.
Hans de Preter
