Het is tegenwoordig wel heel erg in de mode om te beweren dat alles en iedereen in Nederland bestuurd wordt door ‘regenten’. Je kunt nog geen twee jaar bestuurder zijn van een duivenclub, of je bent meteen al een verderfelijke regent. Ook in de film ‘De Grandeur van Groningen’ kwam het beeld naar voren dat er een veel te grote tegenstelling is tussen een uiterst klein kliekje bestuurders rond wethouder Smink en ‘de gewone man’ in de Oosterparkwijk.

Hans de Preter

Het beeld dat de stad door een klein groepje wordt bestuurd kwam niet alleen impliciet naar voren in de film, maar het werd ook letterlijk zo gezegd door oud-gedeputeerde Roel Vos. In navolging van de oud vakbondsman Mertens, die ooit beweerde dat Nederland wordt bestuurd door een groepje van 200 personen, zijn er dan nu de ’25 van Vos’, die het in Groningen voor het zeggen hebben.

Dat roept twee vragen op: Is het waar wat Vos beweert, en, ten tweede, is het in andere steden totaal anders? Ongetwijfeld schuilt er enige waarheid in , in het feit dat de belangrijkste beslissingen in Groningen genomen worden door een klein groepje mensen. Maar daar moet wel bij gezegd worden dat verreweg de meeste beslissingen niet door die mensen worden genomen, namelijk de belangrijkste beslissingen die er dagelijks genomen worden in het bedrijfsleven in Groningen. Bovendien: de besluiten die door ‘de 25 van Vos’ worden genomen, en die betrekking hebben op het openbaar bestuur, worden gecontroleerd door de Groningse gemeenteraad.

Verder is het zo dat het in andere steden ongetwijfeld niet veel anders is. Ook in Amsterdam zal dat het geval zijn. En in Rotterdam, waar Leefbaar Nederland en de Lijst Fortuyn het nu voor het zeggen hebben, zal het heus niet veel anders zijn. Al zijn er daar nu andere poppetjes gekomen die de touwtjes in handen hebben. En inmiddels heeft Mat Herbers , van de partij die de grootste hekel had aan ‘regenten in Den Haag’ ook al de eerste concessies gedaan, zodat de LPF straks zelf ook regenten kan leveren.

Wat Groningen betreft is het bovendien eigenlijk helemaal geen slechte zaak geweest dat er hier beslissingen zijn genomen waar de bevolking aanvankelijk niet enthousiast over was. Maar de gemeenteraad (!) zette die beslissingen toen in kleine meerderheid door, en het resultaat is dat er nu een stad is ontstaan die televisiejournalisten typeren als een stad met grandeur.

Groningen moet dan ook vooral door blijven gaan met het uitvoeren van gewaagde projecten. Niet als doel op zichzelf of met het doel leuk in de publiciteit te komen. Maar wel in het belang van de economie van de stad, waar uiteindelijk ook veel mensen in de oude stadwijken van zullen profiteren. En ook in het belang van de stedenbouw van de stad. In veel andere steden kun je zien hoe lelijk het had kunnen worden als Groningen niet zo’n bevlogen architectuurbeleid had gehad.

Maar toch: met alle respect voor wat er is gebeurd in Groningen, het gevaar blijft natuurlijk wel bestaan dat er in Groningen een ‘ons kent ons’ sfeertje gaat ontstaan. Wanneer een oud-politicus voor Koop Tjuchem gaat werken, dan haalt zo’n bedrijf ook veel contacten met de Groningse politiek binnenboord. En wanneer wethouder Smink naar haringparty’s van een van de belangrijkste architectenbureaus van Groningen gaat, dan begint er toch wat te jeuken als je daar een foto van ziet op de voorpagina van het Dagblad van het Noorden.

Groningse politici moeten nooit uit het oog verliezen dat de gewaagde koers die ze volgen voor Groningen geen heilig doel is maar een middel om de stad te verbeteren, juist ook in het belang van de dames in de Oosterparkwijk die ook graag zouden willen werken. En behalve de toonaangevende projecten blijven de ouderwetse sociaal-democratische doelen, zoals betaalbare volkshuisvesting in oude stadswijken, evenzeer van levensbelang. Alleen wanneer ook die traditionele sociaal-democratische doelen voldoende aandacht blijven krijgen, zal het lukken om Leefbaarheidspartijen in Groningen buiten de deur te houden.