economie

01 nov 2002, 00:12

Groningse uitvinder startte honderd jaar geleden unieke machinefabriek

Dat de provincie Groningen ook een bloeiende machinefabriek heeft gehad en dat een Groninger uitvinding door motorfabrieken in de hele wereld is gebruikt, is lang niet bij iedereen bekend. Daar kan verandering in komen, want er is nu een boek verschenen over de Groningse machinebouwer Jan Brons.

Dit katern wordt mede mogelijk gemaakt door:

Bij Uitgeverij Profiel in Bedum is een boek uitgekomen over een unieke Groningse machinebouwer. Deze maakte honderd jaar geleden een machinemotor die kon wedijveren met de Dieselmotor. Hij kreeg patent op zijn uitvinding, die later werd gebruikt door wereldberoemde bedrijven als Daihatsu, Dodge, Evinrude of Deutz.
Het gaat om de Groningse uitvinder Jan Brons die zijn eigen motor precies honderd jaar geleden ontwierp in Delfzijl. Jan Brons was dertig jaar toen hij een machine ontwierp die weliswaar werkte volgens het principe van de Dieselmotor, maar zonder de lastige brandstof- en luchtpompen. Vanaf 1907 vestigde hij zijn motoren- en machinefabriek in Appingedam. Daar zou zijn fabriek uitgroeien tot een van de bekendste Groninger fabrieken die inmiddels al weer lang is verdwenen.
‘Patent Brons: Honderd jaar verstuiverbak motoren’, is de titel van het door J. Vegter geschreven boek. Volgens hem heeft de uitvinding van het Brons-verstuiverbakje –zoals Groningse motor werd genoemd – niet alleen een duidelijk stempel gezet op de Bronsmotorenfabriek en Appingedam. Ook is er wereldwijd geprofiteerd van de Groningse vinding, die door maar liefst 39 machinebouwers in de hele wereld is gebruikt.