economie

13 jan 2003, 00:12

Gemeenten vaak rijker dan ze weten door stille reserves

Nederlandse gemeenten bezitten in totaal 6,5 miljard euro aan stille reserves. Gemeenten in geldnood kunnen het kapitaal echter niet zomaar uitgeven om bijvoorbeeld tekorten op te vangen, omdat de reserves niet vrij beschikbaar zijn. Gemiddeld gaat het om 410 euro stille reserve per inwoner. Gemeenten blijken niet altijd even goed te weten hoeveel ze hebben.

Dit katern wordt mede mogelijk gemaakt door:

Dit blijkt uit het rapport ‘Stille reserves van gemeenten’, dat in opdracht van de Ministeries van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en van Financiën werd opgesteld door het Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden (coelo) van de Rijksuniversiteit Groningen.
Gemeenten moeten hun aandelen- en effectenbezit op de balans zetten voor de aankoopwaarde. De werkelijke waarde, ook van hun gebouwen, kan veel hoger zijn. Het verschil tussen de waarde in de boeken en de werkelijke waarde is de stille reserve. Gemeenten zijn rijker dan uit de boekhouding blijkt. ,,Dit betekent niet dat zij ook meer te besteden hebben’’, benadrukt het Coelo. ,,De meeste bezittingen zijn niet of moeilijk verhandelbaar.’’ Bovendien kan een gemeente niet zomaar aandelen of panden afstoten zonder dat de publieke taken daardoor verschralen.
Veel gemeenten hadden moeite om een accurate lijst met bezittingen aan de onderzoekers te presenteren. Bij 94 procent van de gemeenten bleek de lijst onvolledig te zijn of onjuiste informatie te bevatten. Dit komt onder meer omdat 85 procent van de gemeenten de feiten niet helemaal up-to-date houdt. Soms bleken gemeenten daardoor niet te weten wat ze op dat moment precies hadden.
Het voormalige Diepenheim telt 2193 stille reserve-euro’s per inwoner. Best komt niet verder dan een negatieve reserve van 103 euro per inwoner. Zeeuwse gemeenten komen tot meer dan 880 euro per inwoner.
Met ingang van het begrotingsjaar 2004 komen er nieuwe richtlijnen voor gemeentelijke financiële verslaglegging waardoor er beter inzicht mogelijk is in de feitelijke stand van zaken. Ook de controle van de gemeentelijke financiën wordt verscherpt.