De nieuwe gasbel voor Groningen: waterstof

Groningen zit, zonder zich dat te realiseren, op een nieuwe gasbel: water! Het gaat niet om het water dat onder de grond zit, maar wel om het feit dat Groningen alles in huis heeft om de nieuwe brandstof waterstof te produceren. Dat is de energiebron van de toekomst, waardoor auto’s straks dankzij een brandstofcel op waterstof kunnen rijden.” Om maar met de deur in huis te vallen: dat wordt voor Groningen onze nieuwe gasbel!”. Dat schrijft Harrie Hoek vandaag in onderstaand blog op de GIC.

U kent de begrippen Oliestaat of Gasnatie. Maar Waterland hoor je nog niet zo vaak. Ja, misschien de naam van het gelijknamige private equity bedrijf uit Bussum. Die hebben een paar jaar geleden onze groene parel BioMCN te vroeg in de uitverkoop gegooid en ondertussen de slag van hun leven geslagen door afvalbedrijf Attero voor een laagconjunctuur prikje over te nemen van zes provincies en 116 gemeenten. Kwestie van niet goed opgelet: koopprijs van 170 miljoen en na een jaar een dividenduitkering van 183 miljoen. Plus na drie jaar een geschatte waarde van een half miljard of zelfs nog hoger.


Maar ik doel hier op iets anders met een nog veel hogere verdiencapaciteit. Wij beschikken namelijk in Nederland over oneindige hoeveelheden zoet water. Daar is wereldwijd een groeiend gebrek aan, dat hoef ik u niet uit te leggen. Onze rivieren zorgen voor een vrijwel continue aanvoer van grote hoeveelheden water en we hebben een buffervoorraad zoet water in onze meren waar je U tegen zegt. Onze waterbedrijven zijn overal ter wereld in staat tegen zeer lage kosten schoon drinkwater te produceren. De kunst is om het water daar te krijgen waar er veel vraag naar is. Maar daar is helaas nog geen ondernemer in geslaagd tegen een aanvaardbare prijs. Dat kan alleen op gang komen als de grote olietankers werkloos worden. En daar gaan we nu ons best voor doen.

 

Want water heeft veel meer toepassingsmogelijkheden en daarmee gaan we nu echt de oliesjeiks mee in het defensief dringen. Water kan namelijk, zoals we op school geleerd hebben, door elektrolyse gesplitst worden in waterstof en zuurstof. Om maar met de deur in huis te vallen: dat wordt voor Groningen onze nieuwe gasbel! Twee stuks zelfs, want je moet waterstof en zuurstof natuurlijk wel gescheiden houden.

 

In 2006 heeft het ECN in Petten een zeer leesbaar verhaal uitgebracht "Waterstof op weg naar de praktijk". Hierin worden uitgebreid de toekomstige mogelijkheden beschreven die de toepassing van waterstof kan bieden voor onze energievoorziening. Op dat moment waren wij in de Eemshaven en op de Maasvlakte nog druk bezig met het voorbereiden van de bouw van onze supermoderne kolencentrales, dus dit soort publicaties werden voor kennisgeving aangenomen. Interessant, maar toch wel verre toekomstmuziek.

 

Maar we zijn nu 11 jaar, een economische crisis en een klimaatakkoord verder en de wereld ziet er toch heel anders uit. Op de IABR 2016 in Rotterdam is door een consortium van bedrijven samen met EZ de belangrijke potentiële rol van de Noordzee gedemonstreerd als drager van de energietransitie. Via een prachtige projectie zagen we de olie- en gasplatforms in 35 jaar langzaam verdwijnen en de grootschalige windparken verspreid over de hele Noordzee er voor terugkomen. Elektriciteit wordt daarmee onze drager van de energietransitie en er is uitgerekend dat de Noordzee voldoende energie kan leveren om de behoefte in de landen rond de Noordzee te dekken. Maar je wilt niet alleen elektronen. Je hebt ook moleculen nodig om meer veelzijdige energie- en industrietoepassingen mogelijk te maken. En daarvoor ga je elektrolyse inzetten in grootschalige power-to-gas installaties.

 

De nieuwe Noordelijke Innovation Board heeft vorig jaar dit idee opgepakt en professor Ad van Wijk gevraagd om hiervoor een integraal plan aan te leveren. En dat is gelukt. "De Groene Waterstofeconomie in Noord-Nederland" is dit voorjaar gepubliceerd en daar komen alle elementen in terug die in 2006 al door de ECN als kansen zijn gedefinieerd. En Ad van Wijk heeft daar een dimensie bovenop gezet. Want al deze kansen zijn doorvertaald naar praktische haalbaarheid en er is een tijdpad uitgezet naar 2050, waarin we de stappen moeten zetten om de benodigde opwekkingscapaciteit te realiseren. We moeten dan wel de aanwezige infrastructuur ombouwen naar transport van waterstofgas en onze verwarmingssystemen en vervoerssystemen uitrusten met de bekende brandstofcellen. Waterstofgas kan of direct aan de kust of op de overbodige platforms in de Noordzee geproduceerd worden en in de aangepaste olie- en gasleidingen naar de wal getransporteerd.

 

En daar kunnen we het voor velerlei toepassingen gebruiken. Niet alleen in de chemie, maar ook voor het vervoer. Want inmiddels is duidelijk geworden dat elektrische auto's helemaal niet zo duurzaam zijn als men ons wil doen geloven. Elektrische auto's zijn volgebouwd met niet-duurzame accu's en een Tesla blijkt wel een aantal jaren te moeten rijden voordat hij de CO2 emissies van een benzineauto inhaalt. En dan mag je hopen dat de accu's het qua levensduur lang genoeg volhouden.

 

Met de brandstofcel bereiken we een veel grotere range aan kilometers en we kunnen waterstofgas tanken vergelijkbaar zoals we nu LPG tanken. In een minuut en geen uren aan de opladers. Bij onze buren in Hoogezand heeft de Holthausen Groep (onze missie - zero emissie) zich hierin al positief onderscheiden en een koppositie in speciale voertuigen uitgerust met brandstofcellen gerealiseerd. De Gasunie doet als waterstofpartner nu ook echt mee: zij gaan de eerste Nederlandse power-to-gas installatie bouwen in Oost-Groningen.

 

Wat moeten we nu met onze TopDutch Tesla campagne? Gewoon doorzetten en Elon Musk uitnodigen bij Holthausen. Want het maken van accu's is mooi, maar van brandstofcellen nog veel beter!

 

Harrie Hoek

Harrie Hoek

Harrie Hoek, hoofd van Bureau Eemsdelta\EZ.

Gratis aanmelden voor de Luncheditie!